ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ জগতৰ অভিনেত্ৰীসকলৰ

চমু জীৱনী

ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ জগতৰ অভিনেত্ৰীসকলৰ

চমু জীৱনী

ভূমিকা

ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰৰ ইতিহাসত ১৯২০ৰ দশকৰ পৰা ১৯৫০ৰ দশকৰ ভিতৰত জন্মগ্ৰহণ কৰা অভিনেত্ৰীসকলৰ অৱদান অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। তেওঁলোকৰ বহুজনেই ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰৰ সেই সময়ছোৱাত অভিনয়ৰ এক নতুন ধাৰা সৃষ্টি কৰি নাৰী চৰিত্ৰক শক্তিশালী ৰূপত উপস্থাপন কৰিছিল। নিৰৱ চলচ্চিত্ৰৰ যুগৰ পৰা আৰম্ভ কৰি সবাক চলচ্চিত্ৰ, কৃষ্ণ-শ্বেত ছবিৰ যুগ আৰু পিছলৈ ৰঙীন চলচ্চিত্ৰৰ যুগলৈকে তেওঁলোকৰ অভিনয়-জীৱন বিস্তৃত।

এই প্ৰজন্মৰ অভিনেত্ৰীসকলৰ জীৱন কেৱল ৰূপালী পৰ্দাৰ সফলতাৰ কাহিনী নহয়; ইয়াৰ সৈতে জড়িত হৈ আছে সংগ্ৰাম, সামাজিক বাধা, পাৰিবাৰিক পৰিস্থিতি, প্ৰেম-বিবাহ, খ্যাতি, ব্যক্তিগত দুখ-কষ্ট আৰু শিল্পী হিচাপে আত্মপ্ৰতিষ্ঠাৰ কাহিনী। কানন দেৱী, দেৱিকা ৰাণী, সুৰাইয়া, নাৰ্গিছ, মীনা কুমাৰী, মধুবালা, বৈজয়ন্তীমালা, নন্দা, সাধনা, আশা পাৰেখ, ৱাহিদা ৰেহমান, মালা সিনহা, শর্মিলা ঠাকুৰ, জয়া ভাদুৰী, হেমা মালিনী, ৰেখা আদি শিল্পীয়ে নিজ নিজ সময়ত ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰক সমৃদ্ধ কৰিছে।

কোনোবাই অভিনয়ৰ গভীৰতা আৰু আবেগেৰে দৰ্শকৰ হৃদয় জয় কৰিছিল, কোনোবাই নৃত্য আৰু সৌন্দৰ্যৰ জৰিয়তে বিশেষ স্থান লাভ কৰিছিল, আন কোনোবাই আকৌ বাস্তৱধৰ্মী অভিনয় আৰু সাহসী চৰিত্ৰৰ জৰিয়তে চলচ্চিত্ৰৰ নাৰী-চৰিত্ৰৰ ধাৰণাই সলনি কৰিছিল। বিশেষকৈ পঞ্চাশ আৰু ষাঠিৰ দশকৰ এই অভিনেত্ৰীসকলৰ অভিনয়ে হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ স্বৰ্ণযুগক অধিক উজ্জ্বল কৰি তুলিছিল।

এই অভিনেত্ৰীসকলৰ জীৱনী অধ্যয়ন কৰিলে ভাৰতীয় সমাজৰ পৰিৱৰ্তন, নাৰীৰ সামাজিক স্থান, চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগৰ বিকাশ আৰু সময়ৰ লগে লগে অভিনয়ৰ ধাৰাৰ পৰিৱৰ্তনৰ এখন সুন্দৰ ছবি পোৱা যায়। সেয়েহে তেওঁলোকৰ জীৱন-কাহিনী কেৱল চলচ্চিত্ৰপ্ৰেমীৰ বাবে নহয়, ভাৰতীয় সমাজ আৰু সংস্কৃতিৰ ইতিহাস অধ্যয়নৰ বাবেও মূল্যৱান।

গ্ৰন্থখনত কুৰিৰ দহকৰ পৰা পঞ্চাছৰ দহকৰ ভিতৰত জন্মগ্ৰহণ কৰা ২৫ গৰাকী অভিনেত্ৰীৰ চমু জীৱনী বয়স অনুপাতে সৰুৰ পৰা ডাঙৰলৈ পৰ্যায়ক্ৰমে সন্নিৱিষ্ট কৰা হৈছে।সদাশয় পাঠকে গ্ৰন্থখন আদৰি ল’লে মোৰ পৰিশ্ৰম সাৰ্থক হোৱা বুলি ভাবিম আৰু লগতে পাঠকে ভুল-ত্ৰুটিসমূহ আঙুলিয়াই দিলে পৰৱৰ্তী পৰ্যায়ত শুদ্ধ কৰাৰ কাৰণে চেষ্টা কৰিম।ইতি

লেখক-

ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ জগতৰ অভিনেত্ৰীসকলৰ চমু জীৱনী

কানন দেৱীৰ জীৱন আৰু কৰ্ম

কানন দেৱী (২২ এপ্ৰিল ১৯১৬ – ১৭ জুলাই ১৯৯২) ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰৰ এগৰাকী প্ৰখ্যাত অভিনেত্ৰী, গায়িকা আৰু চলচ্চিত্ৰ প্ৰযোজক। তেওঁক বাংলা চলচ্চিত্ৰৰ প্ৰথম যুগৰ অন্যতম মহান তাৰকা হিচাপে গণ্য কৰা হয়। অভিনয়ৰ লগতে সংগীত আৰু চলচ্চিত্ৰ প্ৰযোজনাতো তেওঁ বিশেষ কৃতিত্ব অৰ্জন কৰিছিল।

শৈশৱ আৰু দাৰিদ্ৰ্য

কানন দেৱীৰ জন্ম ১৯১৬ চনৰ ২২ এপ্ৰিলত তেতিয়াৰ বংগ প্ৰেচিডেন্সিৰ হাওৰাত হৈছিল। তেওঁৰ শৈশৱ অতি কষ্টকৰ আছিল। পিতৃৰ মৃত্যুৰ পিছত তেওঁ আৰু তেওঁৰ মাতৃ ৰাজবালা দেৱীয়ে কঠিন আৰ্থিক সমস্যাৰ সন্মুখীন হৈছিল। এই দাৰিদ্ৰ্যই অতি কম বয়সতে তেওঁক কৰ্মজীৱনত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ বাধ্য কৰিছিল।

চলচ্চিত্ৰত প্ৰৱেশ

মাত্ৰ ১০ বছৰ বয়সতে, এজন শুভাকাংক্ষীৰ সহায়ত তেওঁ জ্যোতি ষ্টুডিঅ’ত অভিনয়ৰ সুযোগ লাভ কৰে। ১৯২৬ চনত মুক্তি পোৱা নিৰ্বাক বাংলা ছবি ‘জয়দেৱ’ত শিশুশিল্পী হিচাপে তেওঁৰ চলচ্চিত্ৰ জীৱন আৰম্ভ হয়। তাৰ পিছত শঙ্কৰাচাৰ্য (১৯২৭) আদি ছবিত অভিনয় কৰে।

কানন দেৱীয়ে প্ৰথমে কাননবালা নামেৰে অভিনয় কৰিছিল। পিছলৈ তেওঁ কানন দেৱী নামেৰে সমগ্ৰ ভাৰতত পৰিচিত হয়।

প্ৰতিভাৰ বিকাশ

১৯৩০ৰ দশকত তেওঁ Radha Films-ৰ সৈতে কাম কৰে। Maa, Manomoyee Girls School, Kanthahar আদি ছবিয়ে তেওঁক জনপ্ৰিয় কৰি তোলে। নিৰ্বাক ছবিৰ শিশুশিল্পীৰ পৰা তেওঁ সফলভাৱে সবাক ছবিৰ অভিনেত্ৰী আৰু গায়িকালৈ পৰিণত হয়।

New Theatres-নিউ থিয়েটাৰৰ যুগ

১৯৩৭ চনত কানন দেৱী কলকাতাৰ বিখ্যাত New Theatres-ত যোগদান কৰে।এই সময়ছোৱাই তেওঁৰ চলচ্চিত্ৰ জীৱনৰ সোণালী অধ্যায় হিচাপে পৰিগণিত হয়।

তেওঁ প্ৰমথেশ চন্দ্ৰ বৰুৱা (P. C. Barua)ৰ Mukti (১৯৩৭)ত অভিনয় কৰি বিপুল প্ৰশংসা লাভ কৰে। একে সময়তে Vidyapati, Saathi, Street Singer, Sapera, Parajay, Abhinetri, Lagan আৰু Parichay আদি ছবিয়ে তেওঁৰ তাৰকা-খ্যাতি আৰু অধিক বৃদ্ধি কৰে।

গায়িকা হিচাপে খ্যাতি

কানন দেৱী এগৰাকী দক্ষ গায়িকাও আছিল। তেওঁ ৰাইচাঁদ বোৰাল, ভীষ্মদেৱ চট্টোপাধ্যায় আৰু আন সংগীতজ্ঞৰ পৰা সংগীতৰ প্ৰশিক্ষণ লাভ কৰিছিল। পিছত অনাদি দস্তিদাৰৰ পৰা ৰবীন্দ্ৰ সংগীতৰো শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে।

১৯৪২ চনৰ ‘Jawab’ ছবিৰ ‘Toofan Mail’ গীতে তেওঁক সমগ্ৰ ভাৰতত আৰু অধিক জনপ্ৰিয় কৰি তোলে।

নিজাকৈ প্ৰযোজনা প্ৰতিষ্ঠান

১৯৪১ চনত New Theatres এৰি তেওঁ স্বাধীনভাৱে বাংলা আৰু হিন্দী চলচ্চিত্ৰত কাম কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। ১৯৪৯ চনত তেওঁ Shrimati Pictures নামৰ নিজা চলচ্চিত্ৰ প্ৰযোজনা প্ৰতিষ্ঠান স্থাপন কৰে। তেওঁৰ প্ৰযোজিত ছবিবোৰৰ বহুতো কাহিনী আছিল শৰৎচন্দ্ৰ চট্টোপাধ্যায়ৰ সাহিত্যৰ আধাৰত।

সমাজসেৱা

কানন দেৱী কেৱল চলচ্চিত্ৰ জগততে সীমাবদ্ধ নাছিল। তেওঁ বয়সীয়াল আৰু অসহায় মহিলা শিল্পীসকলৰ কল্যাণৰ বাবে Mahila Shilpi Mahal নামৰ সংগঠনৰ সৈতে জড়িত আছিল আৰু ইয়াৰ নেতৃত্বও গ্ৰহণ কৰিছিল।

আত্মজীৱনী

১৯৭৩ চনত তেওঁৰ আত্মজীৱনী ‘Sabaray Ami Nomi’ প্ৰকাশ পায়। এই গ্ৰন্থত তেওঁৰ দাৰিদ্ৰ্যপূৰ্ণ শৈশৱৰ পৰা ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰৰ অন্যতম শীৰ্ষ তাৰকা হৈ উঠালৈকে জীৱনযাত্ৰাৰ বহু কথা প্ৰকাশ পাইছে।

সন্মান আৰু পুৰস্কাৰ

ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰলৈ তেওঁৰ অসামান্য অৱদানৰ স্বীকৃতি হিচাপে তেওঁ দাদাচাহেব ফাল্কে বঁটা লাভ কৰে। বিভিন্ন উৎসত বঁটাটো ১৯৭৬/১৯৭৭ চনৰ সৈতে উল্লেখ কৰা হৈছে। তেওঁ পদ্মশ্ৰী সন্মানেও ভূষিত হৈছিল

মৃত্যু

কানন দেৱীৰ মৃত্যু ১৭ জুলাই ১৯৯২ত কলকাতাত ৭৬ বছৰ বয়সত হয়।

উল্লেখযোগ্য ঘটনাসমূহ — চমুকৈ

১৯১৬ — হাওৰাত জন্ম।
১৯২৬ — জয়দেৱ ছবিৰ জৰিয়তে শিশুশিল্পী হিচাপে চলচ্চিত্ৰত প্ৰৱেশ।
১৯৩০ৰ দশক — বাংলা ছবিৰ জনপ্ৰিয় অভিনেত্ৰী আৰু গায়িকা হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা।
১৯৩৭ — New Theatres-ত যোগদান; Mukti আৰু Vidyapati-ৰ জৰিয়তে শীৰ্ষ তাৰকা হৈ উঠে।
১৯৪২ — Jawab আৰু ‘Toofan Mail’-ৰ জৰিয়তে বিপুল জনপ্ৰিয়তা লাভ।
১৯৪৯ — নিজা প্ৰযোজনা প্ৰতিষ্ঠান Shrimati Pictures আৰম্ভ।
১৯৭৩ — আত্মজীৱনী Sabaray Ami Nomi প্ৰকাশ।
১৯৭০ৰ দশক — পদ্মশ্ৰী আৰু দাদাচাহেব ফাল্কে বঁটাৰে সন্মানিত।
১৯৯২ — কলকাতাত মৃত্যু।

কানন দেৱীৰ জীৱন আচলতে দাৰিদ্ৰ্যৰ পৰা খ্যাতি, শিশুশিল্পীৰ পৰা তাৰকা, আৰু অভিনেত্ৰীৰ পৰা প্ৰযোজকলৈ এক অসাধাৰণ উত্তৰণৰ কাহিনী। তেওঁ বাংলা চলচ্চিত্ৰৰ সোণালী যুগৰ এগৰাকী স্মৰণীয় শিল্পী হিচাপে আজিও স্মৰণীয়।*

নাৰগিছৰ জীৱন আৰু উল্লেখযোগ্য ঘটনা

Nargis Dutt (নৰগিছ দত্ত) ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰৰ ইতিহাসৰ এগৰাকী কিংবদন্তি অভিনেত্ৰী। তেওঁৰ প্ৰকৃত নাম আছিল ফাতিমা ৰছিদ। ১৯২৯ চনৰ ১ জুনত কলকাতাত তেওঁৰ জন্ম হয়। পিতৃ উত্তমচাঁদ মোহানচাঁদ আৰু মাতৃ জদ্দনবাই চলচ্চিত্ৰ আৰু সংগীত জগতৰ সৈতে জড়িত আছিল। সৰু বয়সৰ পৰাই নৰগিছে অভিনয়ৰ জগতত প্ৰৱেশ কৰে।

চলচ্চিত্ৰত প্ৰৱেশ

নৰগিছে শিশু শিল্পী হিচাপে ‘তালাশ-এ-হক’ (১৯৩৫) ছবিত অভিনয় কৰিছিল। পিছলৈ ১৯৪০ৰ দশকত তেওঁ নায়িকা হিচাপে হিন্দী চলচ্চিত্ৰত প্ৰতিষ্ঠা লাভ কৰে। ‘তকদীৰ’ (১৯৪৩) ছবিখনে তেওঁৰ নায়িকা হিচাপে যাত্ৰাৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ আৰম্ভণি কৰে।

ৰাজ কাপুৰৰ সৈতে সফল জুটি

১৯৪০ আৰু ১৯৫০ৰ দশকত নৰগিছ আৰু Raj Kapoorৰ যুটিয়ে হিন্দী চলচ্চিত্ৰত বিশেষ জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰে। ‘আন্দাজ’ (১৯৪৯), ‘বৰছাত’ (১৯৪৯), ‘আৱাৰা’ (১৯৫১), ‘শ্ৰী ৪২০’ (১৯৫৫) আদি ছবিয়ে তেওঁলোকৰ যুটিক স্মৰণীয় কৰি তোলে। বিশেষকৈ আৱাৰা আৰু শ্ৰী ৪২০ ভাৰতৰ বাহিৰতো যথেষ্ট জনপ্ৰিয় হৈছিল।

‘মাদাৰ ইণ্ডিয়া’—কেৰিয়াৰৰ শিখৰ

নৰগিছৰ অভিনয় জীৱনৰ আটাইতকৈ উল্লেখযোগ্য ছবি আছিল ‘মাদাৰ ইণ্ডিয়া’ (১৯৫৭)। Mother India ছবিখনত তেওঁ ৰাধা চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে। এগৰাকী মাতৃয়ে দাৰিদ্ৰ্য, প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগ আৰু অসংখ্য সামাজিক সমস্যাৰ মাজতো সন্তানক কেনেদৰে ডাঙৰ-দীঘল কৰে, সেই জীৱনসংগ্ৰাম ছবিখনত প্ৰতিফলিত হৈছিল।

এই অভিনয়ৰ বাবে নৰগিছে শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ Filmfare Award লাভ কৰে। Mother India Academy Awards-ৰ Best Foreign Language Film শাখাত ভাৰতৰ হৈ মনোনীত হোৱা প্ৰথম ছবিসমূহৰ অন্যতম আছিল।

সুনীল দত্তৰ সৈতে বিবাহ

Mother India ছবিখনৰ শ্বুটিঙৰ সময়ত নৰগিছৰ সৈতে অভিনেতা Sunil Duttৰ ঘনিষ্ঠতা গঢ়ি উঠে। ১৯৫৮ চনৰ ১১ মাৰ্চত তেওঁলোকৰ বিবাহ হয়। তেওঁলোকৰ তিনিটা সন্তান—সঞ্জয় দত্ত, নম্ৰতা দত্ত আৰু প্ৰিয়া দত্ত।

সমাজসেৱা আৰু জনজীৱন

বিবাহৰ পিছত নৰগিছে চলচ্চিত্ৰত অভিনয় প্ৰায় এৰি দিয়ে আৰু সমাজসেৱাৰ কামত অধিক মনোনিৱেশ কৰে। তেওঁ আৰু সুনীল দত্তে বিশেষভাৱে প্ৰতিবন্ধী আৰু দুৰ্দশাগ্ৰস্ত লোকসকলৰ সহায়ৰ বাবে কাম কৰিছিল।

১৯৮০ চনত নৰগিছ ৰাজ্যসভাৰ সদস্য হিচাপে মনোনীত হয়। এইদৰে চলচ্চিত্ৰৰ বাহিৰতো তেওঁ সামাজিক আৰু জনকল্যাণমূলক কামৰ সৈতে জড়িত হৈ পৰে।

অসুস্থতা আৰু মৃত্যু

জীৱনৰ শেষ সময়ত নৰগিছ গুৰুতৰ অসুস্থতাত ভুগিছিল। ১৯৮১ চনৰ ৩ মে’ত মুম্বাইত তেওঁৰ মৃত্যু হয়। তেওঁৰ মৃত্যুৰ মাত্ৰ কেইদিনমানৰ পিছতেই তেওঁৰ পুত্ৰ সঞ্জয় দত্তৰ প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ ‘ৰকি’ মুক্তি লাভ কৰে।

নৰগিছৰ উল্লেখযোগ্য ঘটনাৱলী

১৯২৯ — কলকাতাত জন্ম।
১৯৩৫ — শিশু শিল্পী হিচাপে তালাশ-এ-হকত অভিনয়।
১৯৪৩ — তকদীৰ ছবিৰ জৰিয়তে নায়িকা হিচাপে বিশেষভাৱে পৰিচিতি লাভ।
১৯৪৯ — আন্দাজ আৰু বৰছাতৰ সফলতাৰ জৰিয়তে খ্যাতি বৃদ্ধি।
১৯৫১ — আৱাৰা ছবিৰ অসাধাৰণ সফলতা।
১৯৫৫ — শ্ৰী ৪২০ ছবিয়ে নৰগিছ-ৰাজ কাপুৰ যুটিক অধিক জনপ্ৰিয় কৰে।
১৯৫৭ — মাদাৰ ইণ্ডিয়াত ৰাধা চৰিত্ৰত অভিনয়; Filmfare Best Actress Award লাভ।
১৯৫৮ — সুনীল দত্তৰ সৈতে বিবাহ।
১৯৬০ৰ দশক — চলচ্চিত্ৰৰ পৰা ক্ৰমে আঁতৰি সমাজসেৱাত মনোনিৱেশ।
১৯৮০ — ৰাজ্যসভাৰ সদস্য হিচাপে মনোনীত।
১৯৮১ — ৩ মে’ত মৃত্যু।

নৰগিছৰ বিশেষত্ব আছিল তেওঁৰ অভিনয়ত আবেগ, স্বাভাৱিকতা আৰু শক্তিশালী নাৰী চৰিত্ৰৰ প্ৰকাশ। বিশেষকৈ Mother Indiaৰ ৰাধা চৰিত্ৰই ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰত মাতৃত্ব, ত্যাগ আৰু সংগ্ৰামৰ এক স্মৰণীয় প্ৰতিমূর্তি হিচাপে তেওঁক অমৰ কৰি ৰাখিছে।*

মীনা কুমাৰীৰ জীৱন আৰু জীৱনৰ উল্লেখযোগ্য ঘটনা

মীনা কুমাৰী ভাৰতীয় হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ ইতিহাসৰ এগৰাকী কিংবদন্তি অভিনেত্ৰী। তেওঁৰ অভিনয়ত গভীৰ আৱেগ, বিষাদ, সংবেদনশীলতা আৰু মানৱীয় অনুভূতিৰ অপূৰ্ব প্ৰকাশ দেখা গৈছিল। সেয়ে তেওঁক হিন্দী চলচ্চিত্ৰ জগতত “ট্ৰেজেডী কুইন” নামেৰে অভিহিত কৰা হয়।

জন্ম আৰু শৈশৱ

মীনা কুমাৰীৰ প্ৰকৃত নাম আছিল মাহজাবীন বানো। তেওঁৰ জন্ম ১ আগষ্ট ১৯৩৩ চনত বোম্বাইত (বৰ্তমান মুম্বাই) হৈছিল। তেওঁৰ পিতৃ আলী বক্স এগৰাকী সংগীতজ্ঞ আৰু মাতৃ ইকবাল বানো এগৰাকী থিয়েটাৰ শিল্পী আছিল। আৰ্থিক সমস্যাৰ বাবে অতি কম বয়সতে তেওঁ চলচ্চিত্ৰত অভিনয় আৰম্ভ কৰিবলগীয়া হৈছিল।

চলচ্চিত্ৰত প্ৰৱেশ

শিশু শিল্পী হিচাপে তেওঁ ‘Leatherface’ (১৯৩৯) চলচ্চিত্ৰত অভিনয় কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ বিভিন্ন ছবিত শিশু শিল্পী হিচাপে কাম কৰি ক্ৰমে এগৰাকী সফল নায়িকাত পৰিণত হয়।

খ্যাতিৰ শীৰ্ষলৈ

১৯৫০ আৰু ১৯৬০ৰ দশকত মীনা কুমাৰীয়ে বহু স্মৰণীয় চলচ্চিত্ৰত অভিনয় কৰে। বিশেষকৈ—

Baiju Bawra (১৯৫২) — তেওঁৰ অভিনয় জীৱনৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ ছবি।
Parineeta (১৯৫৩) — এই ছবিত তেওঁৰ অভিনয়ে ব্যাপক প্ৰশংসা লাভ কৰে।
Sahib Bibi Aur Ghulam (১৯৬২) — ‘ছোটি বহু’ চৰিত্ৰত তেওঁৰ অভিনয় আজিও হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ অভিনয় হিচাপে গণ্য কৰা হয়।
Kaajal (১৯৬৫) — এই ছবিৰ বাবে তেওঁ ফিল্মফেয়াৰ শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ বঁটা লাভ কৰে।
Mere Apne (১৯৭১) — পৰিপক্ব অভিনেত্ৰী হিচাপে তেওঁৰ শক্তিশালী অভিনয়ৰ নিদৰ্শন।
Pakeezah (১৯৭২) — তেওঁৰ জীৱন আৰু কেৰিয়াৰৰ সৈতে গভীৰভাৱে জড়িত এখন ঐতিহাসিক ছবি।

বিবাহ আৰু ব্যক্তিগত জীৱন

১৯৫২ চনত মীনা কুমাৰীৰ বিবাহ চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা তথা পৰিচালক কমল আমৰোহীৰ সৈতে হয়। তেওঁলোকৰ দাম্পত্য জীৱন পিছলৈ নানা সমস্যাৰে জৰ্জৰিত হৈছিল আৰু অৱশেষত দুয়োৰে বিচ্ছেদ ঘটে।

ব্যক্তিগত জীৱনৰ দুখ-কষ্ট আৰু মানসিক সংঘাত তেওঁৰ অভিনয়তো প্ৰতিফলিত হৈছিল। তেওঁৰ জীৱন আছিল একেধাৰে খ্যাতি, সফলতা, নিঃসংগতা আৰু বেদনাৰে ভৰা।

‘পাকীজা’ আৰু শেষ জীৱন

‘Pakeezah’ ছবিখন মীনা কুমাৰীৰ কেৰিয়াৰৰ অন্যতম স্মৰণীয় সৃষ্টি। ছবিখনৰ কাম বহু বছৰ ধৰি চলিছিল। ১৯৭২ চনত ছবিখন মুক্তি লাভ কৰাৰ পিছত তেওঁ পুনৰ বিপুল জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰে।

কিন্তু সেই সময়তে তেওঁৰ স্বাস্থ্য যথেষ্ট অৱনতি ঘটিছিল। দীৰ্ঘদিনীয়া অসুস্থতাৰ পিছত ৩১ মাৰ্চ ১৯৭২ চনত মাত্ৰ ৩৮ বছৰ বয়সত মুম্বাইত তেওঁৰ মৃত্যু হয়।

উল্লেখযোগ্য ঘটনাৱলী

১. ১৯৩৩ — মুম্বাইত জন্ম।
২. ১৯৩৯ — শিশু শিল্পী হিচাপে চলচ্চিত্ৰত প্ৰৱেশ।
৩. ১৯৫২ — Baiju Bawraৰ জৰিয়তে নায়িকা হিচাপে ব্যাপক খ্যাতি।
৪. ১৯৫৩ — Parineetaৰ অভিনয়ে বিশেষ স্বীকৃতি লাভ কৰে।
৫. ১৯৫৬ — Azaad ছবিৰ জৰিয়তে বাণিজ্যিক সফলতা লাভ।
৬. ১৯৬২ — Sahib Bibi Aur Ghulamত ‘ছোটি বহু’ চৰিত্ৰত ঐতিহাসিক অভিনয়।
৭. ১৯৬৩ — Sahib Bibi Aur Ghulamৰ বাবে ফিল্মফেয়াৰ শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ বঁটা লাভ।
৮. ১৯৬৫ — Kaajalৰ বাবে পুনৰ ফিল্মফেয়াৰ শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ বঁটা লাভ।
৯. ১৯৭১ — Mere Apneত স্মৰণীয় অভিনয়।
১০. ১৯৭২ — Pakeezah মুক্তি লাভ আৰু বিপুল জনপ্ৰিয়তা অৰ্জন।
১১. ৩১ মাৰ্চ ১৯৭২ — ৩৮ বছৰ বয়সত মীনা কুমাৰীৰ মৃত্যু।

মীনা কুমাৰী অতি কম বয়সতে পৃথিৱীৰ পৰা আঁতৰি গ’লেও তেওঁৰ অভিনয়, কণ্ঠ, অভিব্যক্তি আৰু চৰিত্ৰায়নে তেওঁক ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰৰ ইতিহাসত চিৰস্মৰণীয় অভিনেত্ৰী হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰিছে।*

মধুবালাৰ জীৱন আৰু জীৱনৰ উল্লেখযোগ্য ঘটনাৱলী

মধুবালা ভাৰতীয় হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ সোণালী যুগৰ অন্যতম জনপ্ৰিয় আৰু স্মৰণীয় অভিনেত্ৰী। তেওঁৰ সৌন্দৰ্য, অভিনয় প্ৰতিভা আৰু ব্যক্তিত্বই তেওঁক ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰৰ এক কিংবদন্তিত পৰিণত কৰিছে। তেওঁক প্ৰায়ে “ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰৰ ভেনাছ” বুলি অভিহিত কৰা হয়।

জন্ম আৰু পৰিয়াল

মধুবালাৰ প্ৰকৃত নাম আছিল মুমতাজ জেহান বেগম দেহলভী (Mumtaz Jehan Begum Dehlavi)। তেওঁৰ জন্ম ১৪ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯৩৩ চনত দিল্লীত হৈছিল। তেওঁৰ পিতৃৰ নাম আছিল আতাউল্লাহ খান। পৰিয়ালটোৰ আৰ্থিক অৱস্থা ভাল নাছিল। সৰুতেই পৰিয়ালটোৱে মুম্বাইলৈ স্থানান্তৰিত হয় আৰু পৰিয়ালক আৰ্থিকভাৱে সহায় কৰিবলৈ মধুবালাই চলচ্চিত্ৰত অভিনয় আৰম্ভ কৰে।

শিশুশিল্পী হিচাপে অভিনয় জীৱনৰ আৰম্ভণি

মধুবালাই মাত্ৰ শিশু অৱস্থাতে চলচ্চিত্ৰ জগতত প্ৰৱেশ কৰে। ‘Basant’ (১৯৪২) ছবিত তেওঁ শিশুশিল্পী হিচাপে অভিনয় কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁৰ প্ৰতিভা ধীৰে ধীৰে প্ৰকাশ পাবলৈ ধৰে আৰু ১৯৪০ৰ দশকৰ শেষৰ ফালে তেওঁ মুখ্য অভিনেত্ৰী হিচাপে প্ৰতিষ্ঠিত হয়।

‘Mahal’ চলচ্চিত্ৰ আৰু তাৰকা হিচাপে উত্থান

১৯৪৯ চনৰ ‘Mahal’ ছবিখন মধুবালাৰ জীৱনৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ মাইলৰ খুঁটি। কমল আমৰোহীৰ পৰিচালনাত নিৰ্মিত এই ৰহস্য-ভয়ানক ছবিখনে তেওঁক ব্যাপক জনপ্ৰিয়তা প্ৰদান কৰে। ইয়াৰ পিছত তেওঁ হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ অন্যতম আগশাৰীৰ নায়িকা হৈ পৰে।

১৯৫০ৰ দশকৰ সফলতা

১৯৫০ৰ দশকত মধুবালাই একাধিক সফল ছবিত অভিনয় কৰে। উল্লেখযোগ্য ছবিসমূহৰ ভিতৰত—

Badal (১৯৫১)
Tarana (১৯৫১)
Amar (১৯৫৪)
Mr. & Mrs. ’55 (১৯৫৫)
Howrah Bridge (১৯৫৮)
Kala Pani (১৯৫৮)
Chalti Ka Naam Gaadi (১৯৫৮)

তেওঁ কেৱল সৌন্দৰ্যৰ বাবে নহয়, ৰোমান্টিক, হাস্যৰসাত্মক আৰু গম্ভীৰ—বিভিন্ন ধৰণৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰাৰ দক্ষতাৰ বাবেও প্ৰশংসিত হৈছিল।

দিলীপ কুমাৰৰ সৈতে প্ৰেম

মধুবালাৰ ব্যক্তিগত জীৱনৰ আটাইতকৈ চৰ্চিত অধ্যায় আছিল অভিনেতা দিলীপ কুমাৰৰ সৈতে তেওঁৰ প্ৰেমৰ সম্পৰ্ক। দুয়োৰে পৰ্দাৰ যুটীও অতি জনপ্ৰিয় আছিল। ‘Tarana’ (১৯৫১) আৰু অন্যান্য ছবিত একেলগে কাম কৰাৰ সময়ত তেওঁলোকৰ মাজত ঘনিষ্ঠতা বৃদ্ধি পায়। পিছলৈ এই সম্পৰ্ক বিচ্ছেদত পৰিণত হয় আৰু ‘Naya Daur’ ছবিক কেন্দ্ৰ কৰি হোৱা আইনী বিবাদে সেই সম্পৰ্কত অধিক জটিলতা সৃষ্টি কৰে।

‘Mughal-e-Azam’—জীৱনৰ শ্ৰেষ্ঠ অভিনয়

মধুবালাৰ অভিনয় জীৱনৰ আটাইতকৈ উজ্জ্বল অধ্যায় হৈছে K. Asif পৰিচালিত ‘Mughal-e-Azam’ (১৯৬০)। ইয়াত তেওঁ আনাৰকলিৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল আৰু বিপৰীতে আছিল দিলীপ কুমাৰ।

ছবিখনে সেই সময়ত ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰৰ বক্স-অফিচৰ বহু অভিলেখ ভংগ কৰিছিল। মধুবালাৰ আনাৰকলি চৰিত্ৰটোৱে তেওঁক চলচ্চিত্ৰ ইতিহাসত স্থায়ী স্থান প্ৰদান কৰে। তেওঁৰ অভিনয়ৰ বাবে তেওঁ Filmfare Best Actress-ৰ মনোনয়ন লাভ কৰিছিল আৰু Film Journalists’ Association-ৰ Best Actress বঁটাও লাভ কৰিছিল।

এই ছবিৰ শ্বুটিঙৰ সময়ত তেওঁৰ স্বাস্থ্য যথেষ্ট বেয়া আছিল। আনাৰকলিক বন্দী কৰি ৰখা দৃশ্যৰ বাবে তেওঁ প্ৰকৃত লোহাৰ শিকলি পিন্ধিছিল বুলি উল্লেখ আছে। ইয়াৰ ফলত তেওঁৰ শাৰীৰিক কষ্ট যথেষ্ট বৃদ্ধি পাইছিল।

কিশোৰ কুমাৰৰ সৈতে বিবাহ

১৯৬০ চনত মধুবালাই গায়ক-অভিনেতা কিশোৰ কুমাৰক বিবাহ কৰে। দুয়ো ‘Chalti Ka Naam Gaadi’ আৰু ‘Jhumroo’ আদি ছবিত একেলগে কাম কৰিছিল। বিবাহৰ পিছতো মধুবালাৰ অসুস্থতাৰ বাবে তেওঁলোকৰ বৈবাহিক জীৱন সহজ নাছিল।

হৃদৰোগ আৰু জীৱনৰ শেষ পৰ্যায়

মধুবালাই জন্মগত ventricular septal defect (হৃদযন্ত্ৰত থকা এটা ছিদ্ৰ) নামৰ গুৰুতৰ হৃদৰোগত ভুগিছিল। ইয়াৰ ফলত তেওঁৰ সঘনাই উশাহ-নিশাহৰ সমস্যা আৰু অন্যান্য জটিলতা হৈছিল। অসুস্থতাৰ মাজতো তেওঁ বহুদিন চলচ্চিত্ৰত কাম কৰি গৈছিল। পিছলৈ স্বাস্থ্যৰ অৱনতি ঘটাত অভিনয়ৰ কাম যথেষ্ট কমাই দিবলগীয়া হয়।

মৃত্যু

মধুবালাৰ মৃত্যু ২৩ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯৬৯ চনত মুম্বাইত হয়। মৃত্যুৰ সময়ত তেওঁৰ বয়স আছিল মাত্ৰ ৩৬ বছৰ। তেওঁৰ অন্তিম চলচ্চিত্ৰ ‘Sharabi’ (১৯৬৪) আছিল; পিছত তেওঁ অভিনয় কৰা ‘Jwala’ ছবিখন ১৯৭১ চনত, তেওঁৰ মৃত্যুৰ পিছত, মুক্তি লাভ কৰে।

মধুবালাৰ উল্লেখযোগ্য ঘটনা—চমুকৈ

বছৰ	উল্লেখযোগ্য ঘটনা
১৯৩৩	দিল্লীত জন্ম
১৯৪২	‘Basant’ ছবিৰ জৰিয়তে শিশুশিল্পী হিচাপে অভিনয় আৰম্ভ
১৯৪৭	‘Neel Kamal’ৰ জৰিয়তে মুখ্য অভিনেত্ৰী হিচাপে আগবাঢ়ে
১৯৪৯	‘Mahal’ ছবিৰে ব্যাপক খ্যাতি লাভ
১৯৫১	‘Tarana’ ছবিত দিলীপ কুমাৰৰ সৈতে অভিনয়
১৯৫৫	‘Mr. & Mrs. ’55’ৰ সফলতা
১৯৫৮	‘Howrah Bridge’, ‘Kala Pani’, ‘Chalti Ka Naam Gaadi’ৰ উল্লেখযোগ্য সফলতা
১৯৬০	‘Mughal-e-Azam’ মুক্তি; আনাৰকলি চৰিত্ৰত ঐতিহাসিক অভিনয়
১৯৬০	কিশোৰ কুমাৰৰ সৈতে বিবাহ
১৯৬৪	শেষ সম্পূৰ্ণ চলচ্চিত্ৰ ‘Sharabi’ মুক্তি
১৯৬৯	৩৬ বছৰ বয়সত মৃত্যু
১৯৭১	‘Jwala’ মৃত্যুৰ পিছত মুক্তি

উপসংহাৰ:

মধুবালাৰ জীৱন আছিল একে সময়তে সফলতা, সৌন্দৰ্য, প্ৰেম, অভিনয়-প্ৰতিভা আৰু গভীৰ ব্যক্তিগত বেদনাৰ কাহিনী। অতি কম বয়সতে মৃত্যুবৰণ কৰিলেও ‘Mahal’, ‘Chalti Ka Naam Gaadi’ আৰু বিশেষকৈ ‘Mughal-e-Azam’-ৰ দৰে ছবিৰ জৰিয়তে তেওঁ ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰৰ ইতিহাসত অমৰ হৈ ৰ’ল। *

সুৰাইয়াৰ জীৱন আৰু উল্লেখযোগ্য ঘটনা

সুৰাইয়া জামাল শ্বেখ (Suraiya Jamal Sheikh) ভাৰতীয় হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ এগৰাকী জনপ্ৰিয় অভিনেত্ৰী আৰু গায়িকা আছিল। ১৯৪০ আৰু ১৯৫০ৰ দশকত তেওঁ ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰৰ অন্যতম জনপ্ৰিয় তাৰকা হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল। অভিনয়ৰ লগতে নিজৰ কণ্ঠত গান গোৱাৰ বাবে তেওঁ বিশেষ খ্যাতি অৰ্জন কৰিছিল।

জন্ম আৰু শৈশৱ

সুৰাইয়াৰ জন্ম ১৫ জুন ১৯২৯ তাৰিখে বোম্বাই (বৰ্তমান মুম্বাই)ত হৈছিল। শৈশৱৰ পৰাই তেওঁ সংগীত আৰু অভিনয়ৰ প্ৰতি আগ্ৰহী আছিল। তেওঁৰ কণ্ঠৰ মাধুৰ্য আৰু অভিনয় প্ৰতিভাই অতি কম বয়সতে চলচ্চিত্ৰ জগতৰ মানুহৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰে।

চলচ্চিত্ৰ জগতত প্ৰৱেশ

শিশু শিল্পী হিচাপে সুৰাইয়াই চলচ্চিত্ৰত কাম আৰম্ভ কৰিছিল। ‘তাজমহল’ (১৯৪১) ছবিত তেওঁ শিশু শিল্পী হিচাপে অভিনয় কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁৰ অভিনয় আৰু গায়িকা হিচাপে প্ৰতিভা ক্ৰমে বিকশিত হয়।

নায়িকা হিচাপে উত্থান

১৯৪০ৰ দশকৰ শেষভাগত সুৰাইয়া এগৰাকী আগশাৰীৰ নায়িকা হিচাপে প্ৰতিষ্ঠিত হয়। ‘প্যাৰ কি জীত’ (১৯৪৮), ‘দিল্লাগী’ (১৯৪৯), ‘দাস্তান’ (১৯৫০) আদি ছবিয়ে তেওঁৰ জনপ্ৰিয়তা বহুগুণে বৃদ্ধি কৰে।

বিশেষকৈ ‘দিল্লাগী’ ছবিখনে তেওঁক সেই সময়ৰ অন্যতম বৃহৎ তাৰকা হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰে। তেওঁৰ অভিনয়ৰ লগতে ছবিত নিজে গোৱা গানবোৰো অত্যন্ত জনপ্ৰিয় হৈছিল।

অভিনেত্ৰী সুৰাইয়াৰ জীৱন আৰু কৰ্ম

সুৰাইয়া জামাল শেখ (Suraiya Jamal Sheikh) ভাৰতীয় হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ এগৰাকী জনপ্ৰিয় অভিনেত্ৰী, গায়িকা আৰু প্লেবেক গায়িকা আছিল। ১৯৪০ আৰু ১৯৫০ৰ দশকত তেওঁ হিন্দী ছবিৰ অন্যতম বৃহৎ তাৰকা হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল। অভিনয়ৰ লগতে নিজৰ ছবিত নিজেই গান গোৱাৰ বাবে তেওঁ বিশেষ খ্যাতি লাভ কৰিছিল।

জন্ম আৰু শৈশৱ

সুৰাইয়াৰ জন্ম ১৫ জুন ১৯২৯ চনত লাহোৰত, তেতিয়াৰ ব্ৰিটিছ ভাৰতত, হৈছিল। তেওঁ এবছৰ বয়সতে পৰিয়ালৰ সৈতে বোম্বাইলৈ, বৰ্তমানৰ মুম্বাইলৈ, আহিছিল আৰু তাতেই ডাঙৰ-দীঘল হৈছিল। সৰুৰে পৰাই সংগীতৰ প্ৰতি তেওঁৰ গভীৰ আগ্ৰহ আছিল। শৈশৱত তেওঁ All India Radio-ৰ অনুষ্ঠানতো গান গাইছিল।

চলচ্চিত্ৰ জগতত প্ৰৱেশ

সুৰাইয়াই অতি কম বয়সতে চলচ্চিত্ৰত প্ৰৱেশ কৰে। ১৯৩৬ চনৰ ‘Madame Fashion’ ছবিত তেওঁ শিশু শিল্পী হিচাপে অভিনয় কৰিছিল। পিছলৈ ১৯৪১ চনৰ ‘Taj Mahal’ ছবিত মুমতাজ মহলৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰি তেওঁ বিশেষ পৰিচিতি লাভ কৰে।

অভিনয়ৰ লগতে তেওঁৰ মধুৰ কণ্ঠই তেওঁক আন বহু অভিনেত্ৰীৰ পৰা পৃথক কৰি তুলিছিল। ১৯৪২ চনত ‘Nai Duniya’ ছবিৰ বাবে তেওঁ গান গাইছিল বুলি উল্লেখ আছে; আনহাতে Sharada ছবিৰ জৰিয়তেও তেওঁৰ কণ্ঠই সংগীত জগতত বিশেষ পৰিচিতি লাভ কৰে।

খ্যাতিৰ শীৰ্ষত সুৰাইয়া

১৯৪০ৰ দশকৰ মাজভাগৰ পৰা সুৰাইয়াৰ জনপ্ৰিয়তা দ্ৰুতগতিত বৃদ্ধি পায়। ‘Anmol Ghadi’ (১৯৪৬), ‘Dard’ (১৯৪৭), ‘Pyar Ki Jeet’ (১৯৪৮), ‘Dillagi’ (১৯৪৯), ‘Badi Behen’ (১৯৪৯), ‘Dastan’ (১৯৫০), ‘Afsar’ (১৯৫০) আদি ছবিয়ে তেওঁক সেই সময়ৰ এগৰাকী অতি জনপ্ৰিয় তাৰকা হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰে।

১৯৪৮–৪৯ চনৰ সময়ছোৱাত তেওঁৰ অভিনয় জীৱনৰ বিশেষ সফল সময় আছিল। সেই সময়ত তেওঁ চলচ্চিত্ৰৰ নায়কসকলতকৈও অধিক পাৰিশ্ৰমিক লাভ কৰা এগৰাকী শীৰ্ষস্থানীয় তাৰকা আছিল। তেওঁক ‘Malika-e-Husn’ (সৌন্দৰ্যৰ ৰাণী) আৰু ‘Malika-e-Adakari’ (অভিনয়ৰ ৰাণী) বুলি অভিহিত কৰা হৈছিল।

দেৱ আনন্দৰ সৈতে প্ৰেম

সুৰাইয়াৰ জীৱনৰ আটাইতকৈ চৰ্চিত অধ্যায় আছিল অভিনেতা দেৱ আনন্দৰ সৈতে তেওঁৰ প্ৰেমৰ সম্পৰ্ক। দুয়োৰে পৰিচয় আৰু ঘনিষ্ঠতা চলচ্চিত্ৰৰ কামৰ সময়ত বৃদ্ধি পাইছিল। তেওঁলোকে ‘Vidya’ (১৯৪৮), ‘Jeet’ (১৯৪৯), ‘Afsar’ (১৯৫০) আৰু ‘Do Sitare’ (১৯৫১) আদি ছবিত একেলগে অভিনয় কৰিছিল।

দুয়োজনে বিবাহৰ কথাও ভাবিছিল। কিন্তু পৰিয়ালৰ তীব্ৰ আপত্তিৰ বাবে সেই সম্পৰ্ক বিবাহত পৰিণত নহ’ল। বিশেষকৈ সুৰাইয়াৰ পৰিয়ালৰ কিছুমান সদস্যই এই বিবাহৰ বিৰোধিতা কৰিছিল। অৱশেষত তেওঁলোকৰ সম্পৰ্ক ভাঙি যায় আৰু সুৰাইয়াই জীৱনভৰ অবিবাহিত হৈ থাকে।

এই অসম্পূৰ্ণ প্ৰেমকাহিনী হিন্দী চলচ্চিত্ৰ জগতৰ অন্যতম বিখ্যাত প্ৰেমকাহিনী হিচাপে আজিও স্মৰণ কৰা হয়।

‘Mirza Ghalib’—এটি স্মৰণীয় অভিনয়

১৯৫৪ চনৰ ‘Mirza Ghalib’ ছবিত সুৰাইয়াই কৰা অভিনয় তেওঁৰ চলচ্চিত্ৰ জীৱনৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ কৃতিত্ব। ছবিখনত তেওঁ Moti Begum চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। তেওঁৰ অভিনয় আৰু গায়কী দুয়োটাই বিশেষ প্ৰশংসা লাভ কৰিছিল।

চলচ্চিত্ৰ জীৱনৰ অন্তিম পৰ্যায়

১৯৫০ৰ দশকৰ শেষৰফালে সুৰাইয়াৰ চলচ্চিত্ৰ জীৱনৰ গতি কমি আহে। তেওঁ ‘Shama’ (১৯৬১) আৰু ‘Rustom Sohrab’ (১৯৬৩) আদি ছবিত অভিনয় কৰে। ‘Rustom Sohrab’ আছিল তেওঁৰ শেষ চলচ্চিত্ৰ। ইয়াৰ পিছত তেওঁ চলচ্চিত্ৰ জগতৰ পৰা আঁতৰি যায়।

তেওঁৰ চলচ্চিত্ৰ জীৱনত ৬০ৰো অধিক, আৰু কিছুমান হিচাপত ৭০ৰো অধিক ছবিত অভিনয় কৰাৰ কথা উল্লেখ কৰা হয়। লগতে তেওঁ প্ৰায় ৩৩৮টা গান গাইছিল।

বঁটা আৰু স্বীকৃতি

১৯৯৬ চনত ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰলৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে সুৰাইয়াই Screen Lifetime Achievement Award লাভ কৰে। বহু দশক চলচ্চিত্ৰৰ পৰা আঁতৰি থাকিলেও তেওঁৰ অভিনয় আৰু কণ্ঠৰ জনপ্ৰিয়তা অটুট আছিল।

মৃত্যু

দীৰ্ঘদিন বিভিন্ন শাৰীৰিক সমস্যাত ভোগাৰ পিছত ৩১ জানুৱাৰী ২০০৪ চনত মুম্বাইত ৭৪ বছৰ বয়সত সুৰাইয়াৰ মৃত্যু হয়।

সুৰাইয়াৰ জীৱনৰ উল্লেখযোগ্য ঘটনা

১৯২৯ — লাহোৰত জন্মগ্ৰহণ।
১৯৩৬ — Madame Fashion ছবিত শিশু শিল্পী হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ।
১৯৪১ — Taj Mahal ছবিত মুমতাজ মহলৰ চৰিত্ৰত অভিনয়।
১৯৪২ — চলচ্চিত্ৰত গায়িকা হিচাপে বিশেষভাৱে পৰিচিতি লাভ।
১৯৪৬ — Anmol Ghadi ছবিৰ জৰিয়তে ব্যাপক জনপ্ৰিয়তা।
১৯৪৮–৫০ — Pyar Ki Jeet, Dillagi, Badi Behen, Dastan আদি সফল ছবিৰে শীৰ্ষস্থানীয় তাৰকা।
১৯৪৮–৫১ — দেৱ আনন্দৰ সৈতে প্ৰেমৰ সম্পৰ্ক।
১৯৫৪ — Mirza Ghalib ছবিত Moti Begumৰ চৰিত্ৰত স্মৰণীয় অভিনয়।
১৯৬৩ — Rustom Sohrab তেওঁৰ শেষ ছবি।
১৯৯৬ — Screen Lifetime Achievement Award লাভ।
২০০৪ — ৩১ জানুৱাৰীত মুম্বাইত মৃত্যু।

সুৰাইয়াৰ ঐতিহাসিক গুৰুত্ব

সুৰাইয়া কেৱল অভিনেত্ৰী নাছিল—তেওঁ আছিল অভিনয় আৰু গায়কী দুয়োটা ক্ষেত্ৰতে একেলগে তাৰকা হোৱা হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ অন্যতম শেষ মহান শিল্পী। তেওঁৰ মধুৰ কণ্ঠ, স্বাভাৱিক অভিনয়, সৌন্দৰ্য আৰু ব্যক্তিগত জীৱনৰ অসম্পূৰ্ণ প্ৰেমকাহিনীয়ে তেওঁক ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰৰ ইতিহাসত এক বিশেষ স্থান দিছে।*

বৈজয়ন্তীমালাৰ জীৱন আৰু কৰ্ম

বৈজয়ন্তীমালা বালি (Vyjayanthimala Bali) ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰৰ এগৰাকী কিংবদন্তি অভিনেত্ৰী, ভৰতনাট্যম নৃত্যশিল্পী আৰু ৰাজনীতিবিদ। ১৯৫০ আৰু ১৯৬০ৰ দশকত তেওঁ হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ অন্যতম জনপ্ৰিয় নায়িকা আছিল। অভিনয়ৰ লগতে শাস্ত্ৰীয় নৃত্যত তেওঁৰ অসাধাৰণ দক্ষতাৰ বাবে তেওঁক ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰৰ প্ৰথমগৰাকী মহিলা ছুপাৰষ্টাৰসকলৰ অন্যতম বুলি গণ্য কৰা হয়।

জন্ম আৰু পৰিয়াল

বৈজয়ন্তীমালাৰ জন্ম ১৩ আগষ্ট ১৯৩৩ চনত মাদ্ৰাজৰ (বৰ্তমান চেন্নাই) ত্ৰিপ্লিকেনত হৈছিল। তেওঁৰ মাতৃ বাসুন্ধৰা দেৱী এগৰাকী অভিনেত্ৰী আৰু নৃত্যশিল্পী আছিল। সৰুৰে পৰাই বৈজয়ন্তীমালাই নৃত্য আৰু অভিনয়ৰ প্ৰতি আগ্ৰহ দেখুৱাইছিল।

শৈশৱতে তেওঁৰ নৃত্য প্ৰতিভাই সকলোৰে দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰিছিল। অতি কম বয়সতে তেওঁ পোপৰ সন্মুখত নৃত্য পৰিৱেশন কৰাৰ সুযোগ লাভ কৰিছিল—তেওঁৰ জীৱনৰ এই ঘটনাটো বিশেষভাৱে স্মৰণীয়।

চলচ্চিত্ৰত প্ৰৱেশ

বৈজয়ন্তীমালাই মাত্ৰ কিশোৰী অৱস্থাতে অভিনয় জগতত প্ৰৱেশ কৰে। ১৯৪৯ চনৰ তামিল ছবি ‘Vaazhkai’ আছিল তেওঁৰ প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ। ছবিখনে সফলতা লাভ কৰাৰ পিছত তেওঁ তেলুগু চলচ্চিত্ৰ ‘Jeevitham’ (১৯৫০)-ত অভিনয় কৰে।

১৯৫১ চনত ‘Bahar’ ছবিৰ জৰিয়তে তেওঁ হিন্দী চলচ্চিত্ৰত আত্মপ্ৰকাশ কৰে। ইয়াৰ পিছত ‘Nagin’ (১৯৫৪)-ৰ সফলতাই তেওঁক হিন্দী ছবিৰ এগৰাকী জনপ্ৰিয় তাৰকা হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰে।

‘দেৱদাস’ আৰু চন্দ্ৰমুখীৰ চৰিত্ৰ

তেওঁৰ অভিনয় জীৱনৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ ছবি আছিল বিমল ৰায় পৰিচালিত ‘Devdas’ (১৯৫৫)। ছবিখনত তেওঁ চন্দ্ৰমুখীৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল আৰু দিলীপ কুমাৰ আৰু সুচিত্ৰা সেনৰ সৈতে অভিনয় কৰিছিল।

চন্দ্ৰমুখীৰ চৰিত্ৰত তেওঁৰ অভিনয়ে ব্যাপক প্ৰশংসা লাভ কৰে। তেওঁ Filmfare-ৰ Best Supporting Actress বঁটা লাভ কৰিছিল যদিও তেওঁ বঁটাটো গ্ৰহণ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰে। তেওঁৰ যুক্তি আছিল—চন্দ্ৰমুখীৰ চৰিত্ৰটো কেৱল সহ-অভিনেত্ৰীৰ চৰিত্ৰ নহয়; সুচিত্ৰা সেনৰ পাৰোৰ সমান্তৰালভাৱে ই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ মুখ্য চৰিত্ৰ।

এই ঘটনাই তেওঁৰ আত্মবিশ্বাস আৰু নিজৰ শিল্পীসত্তাৰ প্ৰতি থকা দৃঢ়তাৰ পৰিচয় দিছিল।

সফলতাৰ সোণালী যুগ

১৯৫০ আৰু ১৯৬০ৰ দশকত তেওঁ একেৰাহে বহু সফল ছবিত অভিনয় কৰে। উল্লেখযোগ্য ছবিসমূহ হ’ল—

Nagin (1954)
Devdas (1955)
New Delhi (1956)
Naya Daur (1957)
Aasha (1957)
Sadhna (1958)
Madhumati (1958)
Gunga Jumna (1961)
Sangam (1964)
Amrapali (1966)
Suraj (1966)
Jewel Thief (1967)
Hatey Bazarey (1967)
Sunghursh (1968)
Prince (1969) Wikipedia

দিলীপ কুমাৰৰ সৈতে যুটি

বৈজয়ন্তীমালাৰ সৈতে অভিনেতা দিলীপ কুমাৰৰ যুটিটো হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ অন্যতম জনপ্ৰিয় যুটি আছিল। দুয়োজনে কেইবাখনো স্মৰণীয় ছবিত অভিনয় কৰিছিল, যেনে Devdas, Naya Daur, Madhumati আৰু Gunga Jumna।

বিশেষকৈ ‘Naya Daur’ আৰু ‘Gunga Jumna’-ত তেওঁৰ অভিনয়ে দৰ্শকৰ মাজত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলাইছিল।

‘সাধনা’, ‘গংগা জমুনা’ আৰু ‘সংগম’

‘Sadhna’ (1958) ছবিত তেওঁৰ অভিনয়ৰ বাবে তেওঁ Filmfare Best Actress বঁটা লাভ কৰে। একে সময়তে ‘Madhumati’ ছবিৰ বাবেও তেওঁ শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ মনোনয়ন লাভ কৰিছিল। একেটা বছৰত অভিনয় শাখাত দুটা মনোনয়ন লাভ কৰা তেওঁৰ কেৰিয়াৰৰ এক উল্লেখযোগ্য কৃতিত্ব।

‘Gunga Jumna’ (1961)-ত তেওঁ ধন্নোৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰি পুনৰ Filmfare Best Actress বঁটা লাভ কৰে। ‘Sangam’ (1964)-ৰ বাবেও তেওঁ শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ বঁটা লাভ কৰে।

‘আম্ৰপালী’—এটা স্মৰণীয় চৰিত্ৰ

১৯৬৬ চনৰ ঐতিহাসিক ছবি ‘Amrapali’-ত বৈজয়ন্তীমালাই বৈশালীৰ বিখ্যাত নগৰবধূ আম্ৰপালীৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে। ছবিখন ব্যৱসায়িকভাৱে ডাঙৰ সফলতা নাপালেও তেওঁৰ অভিনয় আৰু নৃত্যৰ বাবে ছবিখন আজিও স্মৰণীয়।

ভৰতনাট্যমৰ সাধনা

বৈজয়ন্তীমালাৰ পৰিচয় কেৱল অভিনেত্ৰী হিচাপেই সীমাবদ্ধ নহয়। তেওঁ এগৰাকী উচ্চমানৰ ভৰতনাট্যম নৃত্যশিল্পী। চলচ্চিত্ৰৰ কামৰ সমান্তৰালভাৱে তেওঁ শাস্ত্ৰীয় নৃত্যৰ সাধনা অব্যাহত ৰাখিছিল।

১৯৬৯ চনত তেওঁ ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ ২০তম বাৰ্ষিকী উপলক্ষে Human Rights Day অনুষ্ঠানত নৃত্য পৰিৱেশন কৰিবলৈ আমন্ত্ৰিত হোৱা প্ৰথম ভাৰতীয় নৃত্যশিল্পী আছিল বুলি ভাৰত চৰকাৰৰ তথ্যত উল্লেখ আছে।

বিবাহ আৰু পাৰিবাৰিক জীৱন

বৈজয়ন্তীমালাই চিকিৎসক ড° চমনলাল বালিক বিবাহ কৰায়। তেওঁলোকৰ পুত্ৰ সুচীন্দ্ৰ বালি। বিবাহৰ পিছত তেওঁ পাৰিবাৰিক জীৱন আৰু সন্তানৰ প্ৰতিও অধিক মনোযোগ দিয়ে।

চলচ্চিত্ৰৰ পৰা অৱসৰ

১৯৭০ চনৰ ‘Ganwaar’ ছবিখনৰ পিছত বৈজয়ন্তীমালাই চলচ্চিত্ৰ অভিনয়ৰ পৰা অৱসৰ লয়। তেওঁ তেতিয়া সফলতাৰ শীৰ্ষত আছিল। অৱসৰৰ পিছতো তেওঁ ভৰতনাট্যমৰ চৰ্চা, প্ৰদৰ্শন আৰু প্ৰচাৰৰ সৈতে জড়িত হৈ থাকে।

ৰাজনীতিত প্ৰৱেশ

পিছলৈ বৈজয়ন্তীমালাই ৰাজনীতিতো প্ৰৱেশ কৰে। ১৯৮৪ আৰু ১৯৮৯ চনত তেওঁ দক্ষিণ মাদ্ৰাজ সমষ্টিৰ পৰা লোকসভালৈ নিৰ্বাচিত হৈ দুটা কাৰ্যকাল সাংসদ হিচাপে সেৱা আগবঢ়ায়। ১৯৯৩ চনত তেওঁক কলা-সংস্কৃতিলৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ৰাজ্যসভালৈ মনোনীত কৰা হয়।

বঁটা আৰু সন্মান

তেওঁ লাভ কৰা উল্লেখযোগ্য সন্মানসমূহৰ ভিতৰত আছে—

Filmfare Best Actress — Sadhna (1958)
Filmfare Best Actress — Gunga Jumna (1961)
Filmfare Best Actress — Sangam (1964)
Filmfare Lifetime Achievement Award — 1996
Padma Shri — 1968
Sangeet Natak Akademi Award — 1982
Sangeet Natak Akademi Tagore Ratna — 2012
Padma Vibhushan — 2024

বিশেষকৈ ২০২৪ চনত ভাৰত চৰকাৰে তেওঁক পদ্ম বিভূষণ প্ৰদান কৰে। এই সন্মান তেওঁৰ চলচ্চিত্ৰ আৰু ভাৰতীয় শাস্ত্ৰীয় নৃত্য—দুয়োটা ক্ষেত্ৰলৈ আগবঢ়োৱা দীঘলীয়া অৱদানৰ স্বীকৃতি।

উপসংহাৰ

বৈজয়ন্তীমালাৰ জীৱন ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ আৰু সংস্কৃতিৰ এক অনন্য অধ্যায়। অভিনেত্ৰী, নৃত্যশিল্পী আৰু সাংসদ—তিনিওটা পৰিচয়তে তেওঁ সফলতা লাভ কৰিছিল। ‘দেৱদাস’, ‘নয়া দৌৰ’, ‘মধুমতী’, ‘গংগা জমুনা’, ‘সংগম’, ‘আম্ৰপালী’ আৰু ‘জুৱেল থীফ’ৰ দৰে ছবিত তেওঁৰ অভিনয়ে ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰৰ ইতিহাসত স্থায়ী স্থান লাভ কৰিছে। আনহাতে ভৰতনাট্যমৰ প্ৰতি তেওঁৰ আজীৱন সাধনাই তেওঁক কেৱল এগৰাকী চলচ্চিত্ৰ তাৰকা নহয়, এগৰাকী বিশিষ্ট ভাৰতীয় সংস্কৃতিৰ প্ৰতিনিধি হিচাপেও প্ৰতিষ্ঠা কৰিছে।

নুতন সমৰ্থৰ জীৱন আৰু কৰ্ম

নুতন সমৰ্থ (Nutan Samarth) ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ জগতৰ এগৰাকী কিংবদন্তি অভিনেত্ৰী। হিন্দী চলচ্চিত্ৰত তেওঁৰ স্বাভাৱিক অভিনয়, সংযত অভিব্যক্তি আৰু শক্তিশালী নাৰী চৰিত্ৰৰ বাবে তেওঁ বিশেষভাৱে স্মৰণীয়। তেওঁক ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী হিচাপে গণ্য কৰা হয়।

জন্ম আৰু পৰিয়াল

নুতনৰ জন্ম ৪ জুন ১৯৩৬ চনত বোম্বাইত (বৰ্তমান মুম্বাই) হৈছিল। তেওঁৰ পিতৃ আছিল চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক কুমাৰসেন সমৰ্থ আৰু মাতৃ আছিল অভিনেত্ৰী শোভনা সমৰ্থ। চলচ্চিত্ৰৰ পৰিৱেশত ডাঙৰ-দীঘল হোৱা নুতনে অতি কম বয়সতে অভিনয়ৰ জগতত প্ৰৱেশ কৰে।

তেওঁৰ ভগ্নী নলিনী জয়ৱন্ত আৰু তনুজা-ও চলচ্চিত্ৰ জগতৰ সৈতে জড়িত আছিল। অভিনেত্ৰী কাজল তেওঁৰ ভগ্নী তনুজাৰ কন্যা; সেয়েহে নুতন কাজলৰ মাতৃৰ ফালৰ আইতাক।

চলচ্চিত্ৰত প্ৰৱেশ

নুতনে কিশোৰী অৱস্থাতে চলচ্চিত্ৰত অভিনয় আৰম্ভ কৰে। তেওঁৰ প্ৰথম উল্লেখযোগ্য চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত ‘Hamari Beti’ (1950) অন্যতম। পিছলৈ তেওঁ নিজৰ অভিনয় প্ৰতিভাৰে হিন্দী চলচ্চিত্ৰত এক বিশেষ স্থান দখল কৰে।

১৯৫০ আৰু ১৯৬০ৰ দশকত তেওঁ কেইবাখনো সফল চলচ্চিত্ৰত অভিনয় কৰে। তেওঁৰ অভিনয়ৰ বিশেষত্ব আছিল—অতিৰঞ্জিত অংগী-ভংগীৰ সলনি মুখৰ অভিব্যক্তি, সংলাপৰ স্বাভাৱিকতা আৰু চৰিত্ৰৰ মানসিক অৱস্থা সূক্ষ্মভাৱে প্ৰকাশ কৰা।

উল্লেখযোগ্য চলচ্চিত্ৰ

নুতনৰ কেৰিয়াৰৰ কেইখনমান উল্লেখযোগ্য ছবি হ’ল—

Seema (1955)
Paying Guest (1957)
Sujata (1959)
Chhalia (1960)
Bandini (1963)
Milan (1967)
Saraswatichandra (1968)
Anuraag (1972)
Saudagar (1973)
Main Tulsi Tere Aangan Ki (1978)

বিশেষকৈ ‘Seema’, ‘Sujata’ আৰু ‘Bandini’-ত তেওঁৰ অভিনয় আজিও হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ ইতিহাসত বিশেষভাৱে প্ৰশংসিত।

‘Bandini’ আৰু নুতনৰ অভিনয়

‘Bandini’ (1963) নুতনৰ অভিনয় জীৱনৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ ছবি। বিমল ৰায় পৰিচালিত এই ছবিত তেওঁ কল্যাণী নামৰ এগৰাকী বন্দিনী মহিলাৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। চৰিত্ৰটোৰ দুখ, প্ৰেম, ত্যাগ আৰু অন্তৰ্দ্বন্দ্ব তেওঁ অত্যন্ত সংবেদনশীলভাৱে ফুটাই তুলিছিল।

পুৰস্কাৰ আৰু সন্মান

নুতনে ৬ বাৰ ফিল্মফেয়াৰ শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ পুৰস্কাৰ লাভ কৰিছিল। এই সফলতাই তেওঁক হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ অন্যতম সন্মানীয় অভিনেত্ৰী হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰে।

তেওঁৰ অভিনয় কেৱল জনপ্ৰিয়েই নাছিল; সমালোচকৰ মাজতো তেওঁ গভীৰ সন্মান লাভ কৰিছিল। ‘Bandini’ আৰু ‘Sujata’-ৰ দৰে ছবিত তেওঁৰ অভিনয় ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰৰ এক অমূল্য সম্পদ হিচাপে বিবেচিত হয়।

ব্যক্তিগত জীৱন

নুতনে নৌসেনাৰ লেফটেনেণ্ট-কৰ্ণেল ৰজনীশ বহলৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হৈছিল। তেওঁলোকৰ এজন পুত্ৰ আছিল—মোহনীশ বহল, যি পিছলৈ হিন্দী চলচ্চিত্ৰ আৰু টেলিভিছনৰ অভিনেতা হিচাপে পৰিচিত হয়।

মৃত্যু

নুতনৰ মৃত্যু ২১ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯৯১ চনত মুম্বাইত হৈছিল। মৃত্যুৰ সময়ত তেওঁৰ বয়স আছিল ৫৪ বছৰ।

মূল্যায়ন

নুতনৰ অভিনয়ৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ বৈশিষ্ট্য আছিল স্বাভাৱিকতা আৰু গভীৰতা। তেওঁ সাধাৰণ নাৰী চৰিত্ৰকো অসাধাৰণ মানৱীয় অনুভূতিৰে উপস্থাপন কৰিছিল। প্ৰেম, ত্যাগ, দুখ, আত্মমৰ্যাদা, সামাজিক অন্যায় আৰু নাৰীৰ অন্তৰ্জগত—এই সকলোবোৰ তেওঁ অভিনয়ৰ জৰিয়তে শক্তিশালীভাৱে প্ৰকাশ কৰিছিল।

নুতন কেৱল এগৰাকী জনপ্ৰিয় অভিনেত্ৰীয়ে নাছিল; তেওঁ আছিল ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ জগতৰ অভিনয়ৰ এক যুগান্তকাৰী প্ৰতিভা। তেওঁৰ চলচ্চিত্ৰ আৰু অভিনয় আজিও নতুন প্ৰজন্মৰ অভিনেতা-অভিনেত্ৰীৰ বাবে অনুপ্ৰেৰণাৰ উৎস।

অভিনেত্ৰী নুতনৰ জীৱনৰ এটি উল্লেখযোগ্য ঘটনা

হিন্দী চলচ্চিত্ৰ জগতৰ অন্যতম প্ৰতিভাৱান অভিনেত্ৰী নুতনৰ জীৱনৰ এটা উল্লেখযোগ্য ঘটনা আছিল ১৯৭৮ চনত মুক্তি পোৱা ‘মে ক্যা কৰুঁ’, ‘সওতন’ —‘সজন বিনা সুহাগন’ চলচ্চিত্ৰৰ বাবে লাভ কৰা স্বীকৃতি। অৱশ্যে তেওঁৰ অভিনয় জীৱনৰ আটাইতকৈ স্মৰণীয় অধ্যায়সমূহৰ ভিতৰত ‘বন্দিনী’ (১৯৬৩) চলচ্চিত্ৰত কৰা অভিনয় বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য।

‘বন্দিনী’ত নুতনে কল্যাণী নামৰ এগৰাকী কাৰাবন্দী মহিলাৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। চৰিত্ৰটো আছিল অত্যন্ত জটিল আৰু আবেগঘন। প্ৰেম, ত্যাগ, অপৰাধবোধ আৰু মানৱীয় দ্বন্দ্বৰ মাজেৰে এগৰাকী নাৰীৰ জীৱনক নুতনে অসাধাৰণ সংবেদনশীলতাৰে পৰ্দাত ফুটাই তুলিছিল।

এই অভিনয়ৰ বাবে নুতনে শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ ফিল্মফেয়াৰ বঁটা লাভ কৰে। এই সাফল্যই প্ৰমাণ কৰিছিল যে তেওঁ কেৱল জনপ্ৰিয় অভিনেত্ৰী নহয়, গভীৰ আৰু বাস্তৱধৰ্মী চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিব পৰা এগৰাকী অসাধাৰণ শিল্পীও আছিল।

নুতনৰ এই ঘটনা তেওঁৰ অভিনয় জীৱনৰ এক মাইলৰ খুঁটি হিচাপে আজিও স্মৰণীয়।*

মালা সিনহাৰ জীৱন আৰু কৰ্ম

মালা সিনহা ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰৰ সোণালী যুগৰ এগৰাকী জনপ্ৰিয় আৰু প্ৰতিভাশালী অভিনেত্ৰী। হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ লগতে তেওঁ বাংলা আৰু নেপালী চলচ্চিত্ৰতো অভিনয় কৰিছিল। সৌন্দৰ্য, অভিনয়-প্ৰতিভা, আকৰ্ষণীয় ব্যক্তিত্ব আৰু শক্তিশালী নাৰী চৰিত্ৰ ৰূপায়ণৰ বাবে তেওঁ বিশেষভাৱে পৰিচিত আছিল। তেওঁৰ চলচ্চিত্ৰ জীৱন প্ৰায় চাৰি দশকজুৰি বিস্তৃত আছিল।

জন্ম আৰু শৈশৱ

মালা সিনহাৰ জন্ম ১১ নৱেম্বৰ ১৯৩৬ চনত কলকাতাত হৈছিল। তেওঁৰ জন্মনাম আছিল আলডা সিনহা (Alda Sinha)। তেওঁ নেপালী মূলৰ পৰিয়ালত জন্মগ্ৰহণ কৰি কলকাতাত ডাঙৰ-দীঘল হৈছিল। স্কুলীয়া জীৱনত তেওঁক আলডা নামেৰে জনা গৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত চলচ্চিত্ৰ জগতত প্ৰৱেশ কৰাৰ পিছত তেওঁৰ নাম মালা সিনহা হয়।

চলচ্চিত্ৰত প্ৰৱেশ

মালা সিনহাই প্ৰথমে বাংলা চলচ্চিত্ৰত শিশু শিল্পী হিচাপে কাম আৰম্ভ কৰিছিল। ১৯৫০ৰ দশকৰ আৰম্ভণিতে তেওঁ বাংলা ছবিত অভিনয় কৰে। তাৰ পিছত হিন্দী চলচ্চিত্ৰত প্ৰৱেশ কৰে আৰু ধীৰে ধীৰে এগৰাকী আগশাৰীৰ নায়িকা হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা লাভ কৰে।

তেওঁৰ অভিনয় জীৱনৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ মোড় আছিল গুৰু দত্তৰ ‘Pyaasa’ (১৯৫৭)। ছবিখনত তেওঁৰ অভিনয়ে দৰ্শক আৰু চলচ্চিত্ৰ সমালোচকৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰে। মালা সিনহাই নিজেই কৈছিল যে গীতা দত্তৰ জৰিয়তে গুৰু দত্তৰ সৈতে তেওঁৰ পৰিচয় হৈছিল আৰু তাৰ পৰাই ‘Pyaasa’ৰ সুযোগ লাভ কৰিছিল।

‘ধূল কা ফুল’—তাৰকা হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা

১৯৫৯ চনৰ ‘Dhool Ka Phool’ মালা সিনহাৰ কেৰিয়াৰৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ ছবি। এই ছবিখন আছিল যশ চোপ্ৰাৰ পৰিচালনাৰ প্ৰথম ছবি। ছবিখনত অবিবাহিত মাতৃত্ব, সামাজিক কলংক আৰু সাম্প্ৰদায়িক সম্প্ৰীতিৰ দৰে সেই সময়ৰ বাবে সাহসী বিষয় উপস্থাপন কৰা হৈছিল। মালা সিনহাৰ শক্তিশালী অভিনয়ে তেওঁক এগৰাকী প্ৰধান নাটকীয় অভিনেত্ৰী হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰে। ছবিখনৰ বাবে তেওঁ Filmfare Best Actress বঁটাৰ বাবে মনোনীত হৈছিল।

সফলতাৰ সোণালী যুগ

১৯৬০ৰ দশকত মালা সিনহা হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ অন্যতম শীৰ্ষ অভিনেত্ৰী হৈ পৰে। সেই সময়ছোৱাত তেওঁৰ কেইবাখনো উল্লেখযোগ্য ছবি মুক্তি পায়—

Hariyali Aur Rasta (1962)
Anpadh (1962)
Dil Tera Deewana (1962)
Gumrah (1963)
Bahurani (1963)
Jahan Ara (1964)
Himalay Ki God Mein (1965)
Aasra (1966)
Ankhen (1968)
Do Kaliyan (1968)
Maryada (1971)

এই ছবিসমূহৰ জৰিয়তে তেওঁ প্ৰেম, দুখ, সামাজিক অন্যায়, নাৰী-স্বাধীনতা আৰু পাৰিবাৰিক সংঘাতৰ বিভিন্ন চৰিত্ৰত নিজৰ অভিনয় প্ৰতিভা প্ৰদৰ্শন কৰিছিল।

‘Anpadh’ৰ স্মৰণীয় চৰিত্ৰ

‘Anpadh’ (১৯৬২) ছবিত তেওঁ এগৰাকী অশিক্ষিত নাৰীৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। শিক্ষাৰ প্ৰয়োজনীয়তা আৰু নাৰীৰ আত্মমৰ্যাদাৰ বিষয়টোক ছবিখনে গুৰুত্ব দিছিল। এই ছবিখনত মালা সিনহাৰ অভিনয় বিশেষভাৱে প্ৰশংসিত হৈছিল। ছবিখনৰ ‘Aap Ki Nazron Ne Samjha’ গীতটোও তেওঁৰ সৈতে গভীৰভাৱে জড়িত হৈ জনপ্ৰিয় হৈ পৰে।

‘Gumrah’ আৰু ‘Jahan Ara’

‘Gumrah’ (১৯৬৩) ছবিত তেওঁ অশোক কুমাৰ আৰু সুনীল দত্তৰ সৈতে অভিনয় কৰিছিল। ছবিখনে তেওঁৰ অভিনয়ৰ পৰিসৰ আৰু পৰিপক্বতা প্ৰকাশ কৰিছিল।

‘Jahan Ara’ (১৯৬৪) আছিল মালা সিনহাৰ অতি প্ৰিয় ছবিসমূহৰ এখন। ছবিখনত তেওঁ ঐতিহাসিক চৰিত্ৰ জাহান আৰাৰ ভূমিকাত অভিনয় কৰে। এই অভিনয়ৰ বাবে তেওঁ Filmfare Best Actress বঁটাৰ বাবে মনোনীত হৈছিল আৰু Bengal Film Journalists’ Associationৰ শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ বঁটা লাভ কৰিছিল।

‘Himalay Ki God Mein’

১৯৬৫ চনৰ ‘Himalay Ki God Mein’ ছবিখনত মালা সিনহাই মনোজ কুমাৰৰ সৈতে অভিনয় কৰিছিল। ছবিখন সেই সময়ৰ অন্যতম সফল ছবি আছিল আৰু Filmfare Best Film বঁটা লাভ কৰিছিল। মালা সিনহাও শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ বাবে Filmfare মনোনয়ন লাভ কৰিছিল।

ব্যক্তিগত জীৱন

মালা সিনহাই ১৯৬৬ চনত নেপালী অভিনেতা তথা ব্যৱসায়ী চিদাম্বৰ প্ৰসাদ লোহানীৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়। তেওঁলোকৰ এগৰাকী কন্যা আছে—প্ৰতিভা সিনহা, যিয়েও পৰৱৰ্তী সময়ত হিন্দী চলচ্চিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল।

চলচ্চিত্ৰ জীৱনৰ শেষ পৰ্যায়

মালা সিনহাই ১৯৭০ৰ দশকৰ পিছতো বিভিন্ন ছবিত অভিনয় কৰি গৈছিল। তেওঁ মুখ্য নায়িকাৰ লগতে পৰৱৰ্তী সময়ত চৰিত্ৰাভিনেত্ৰী হিচাপেও কাম কৰিছিল। তেওঁৰ চলচ্চিত্ৰ জীৱন প্ৰায় চাৰি দশক বিস্তৃত আৰু তেওঁ শতাধিক ছবিত অভিনয় কৰিছিল।

সন্মান আৰু স্বীকৃতি

মালা সিনহাই বহু সন্মান লাভ কৰিছে। উল্লেখযোগ্যসমূহ হ’ল—

Bengal Film Journalists’ Association Award — শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী, Jahan Ara
Star Screen Lifetime Achievement Award — 2007
Filmfare Lifetime Achievement Award — 2018
আন কেইবাটাও জীৱনজোৰা অৱদানৰ সন্মান।

বিশেষকৈ ২০১৮ চনত Filmfare Lifetime Achievement Award লাভ কৰাটো তেওঁৰ দীঘলীয়া চলচ্চিত্ৰ জীৱনৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ স্বীকৃতি আছিল।

মালা সিনহাৰ জীৱনৰ উল্লেখযোগ্য ঘটনা

বছৰ	উল্লেখযোগ্য ঘটনা
১৯৩৬	১১ নৱেম্বৰত কলকাতাত জন্ম
১৯৫০ৰ দশক	বাংলা চলচ্চিত্ৰত শিশু শিল্পী হিচাপে কাম আৰম্ভ
১৯৫৭	গুৰু দত্তৰ Pyaasaত অভিনয় কৰি বিশেষ পৰিচিতি লাভ
১৯৫৯	Dhool Ka Phoolৰ জৰিয়তে ডাঙৰ তাৰকা হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা
১৯৬২	Anpadh, Hariyali Aur Rasta, Dil Tera Deewanaৰ সফলতা
১৯৬৩	Gumrah আৰু Bahuraniত উল্লেখযোগ্য অভিনয়
১৯৬৪	Jahan Araত ঐতিহাসিক চৰিত্ৰ ৰূপায়ণ
১৯৬৫	Himalay Ki God Meinৰ সফলতা
১৯৬৬	চিদাম্বৰ প্ৰসাদ লোহানীৰ সৈতে বিবাহ
১৯৬০–৭০ৰ দশক	হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ শীৰ্ষস্থানীয় অভিনেত্ৰীসকলৰ অন্যতম
২০০৭	Star Screen Lifetime Achievement Award
২০১৮	Filmfare Lifetime Achievement Award লাভ

উপসংসাৰ-

মালা সিনহা কেৱল সৌন্দৰ্যৰ বাবে জনপ্ৰিয় অভিনেত্ৰী নাছিল; শক্তিশালী নাৰী চৰিত্ৰ, সামাজিক বিষয় আৰু ব্যতিক্ৰমী কাহিনীৰ ভূমিকাত সাহসী অভিনয় তেওঁৰ বিশেষ পৰিচয় আছিল। Dhool Ka Phool, Anpadh, Gumrah, Jahan Ara আৰু Himalay Ki God Mein আদি ছবিয়ে তেওঁৰ অভিনয় প্ৰতিভাৰ বিভিন্ন দিশ দেখুৱাইছে। Filmfare-এও তেওঁক তেওঁৰ নাৰী-কেন্দ্ৰিক আৰু ব্যতিক্ৰমী চৰিত্ৰসমূহৰ বাবে “daring diva” বুলি অভিহিত কৰিছে।*

সাধনা শিৱদাসানিৰ জীৱন আৰু কৰ্ম

সাধনা শিৱদাসানি (Sadhana Shivdasani) হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ ষাঠিৰ দশকৰ অন্যতম জনপ্ৰিয় আৰু ষ্টাইল-আইকন অভিনেত্ৰী। তেওঁ সাধাৰণতে কেৱল “সাধনা” নামেৰে পৰিচিত আছিল। তেওঁৰ সৌন্দৰ্য, অভিনয়, ফেশ্বন আৰু বিশেষকৈ “সাধনা কাট” নামৰ চুলিৰ ষ্টাইলে ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ আৰু জনপ্ৰিয় সংস্কৃতিত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলাইছিল। তেওঁক “Mystery Girl” বুলিও কোৱা হৈছিল।

জন্ম আৰু শৈশৱ

সাধনা শিৱদাসানিৰ জন্ম ২ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৪১ তাৰিখে তেতিয়াৰ ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ কৰাচীত এটা সিন্ধী পৰিয়ালত হৈছিল। তেওঁৰ পিতৃ শিৱৰাম শিৱদাসানি আৰু মাতৃ লালী দেৱী। পিতৃয়ে তেওঁৰ প্ৰিয় অভিনেত্ৰী-নৃত্যশিল্পী সাধনা বসুৰ নাম অনুসৰি কন্যাৰ নাম “সাধনা” ৰাখিছিল। অভিনেতা হৰি শিৱদাসানি তেওঁৰ খুৰাক আছিল আৰু হৰি শিৱদাসানিৰ কন্যা আছিল অভিনেত্ৰী বাবিতা।

১৯৪৭ চনৰ দেশ বিভাজনৰ সময়ত তেওঁলোকৰ পৰিয়াল কৰাচীৰ পৰা বোম্বাইলৈ (বৰ্তমান মুম্বাই) আহে। প্ৰথমতে মাতৃয়ে তেওঁক ঘৰতেই পঢ়ুৱাইছিল। পিছত তেওঁ Auxilium Convent School আৰু Jai Hind Collegeত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে। কলেজত পঢ়ি থকা সময়ত তেওঁ নাটকতো অভিনয় কৰিছিল। পৰিয়ালৰ আৰ্থিক অসুবিধাৰ বাবে তেওঁ কলেজত পঢ়াৰ লগতে টাইপিষ্ট হিচাপে কামো কৰিছিল।

চলচ্চিত্ৰত প্ৰৱেশ

সাধনাৰ চলচ্চিত্ৰৰ প্ৰতি আগ্ৰহ সৰুৰে পৰাই আছিল। ১৯৫৫ চনত ৰাজ কাপুৰৰ ‘Shree 420’ ছবিৰ এটা গীতত তেওঁ কোৰাছ নৃত্যশিল্পী হিচাপে অতি সৰু উপস্থিতি আগবঢ়াইছিল।

তেওঁৰ প্ৰথম গুৰুত্বপূৰ্ণ অভিনয় আছিল ‘Abaana’ (১৯৫৮) নামৰ সিন্ধী ভাষাৰ ছবিত। ছবিখনত তেওঁ সহ-অভিনেত্ৰীৰ ভূমিকা পালন কৰিছিল আৰু এই ছবিখনৰ বাবে তেওঁ মাত্ৰ এটা টকা পাৰিশ্ৰমিক লাভ কৰিছিল বুলি বিভিন্ন জীৱনীমূলক উৎসত উল্লেখ আছে।

‘Love in Simla’ আৰু তাৰকা হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা

১৯৬০ চনত মুক্তি পোৱা ‘Love in Simla’ ছবিখনে সাধনাৰ জীৱন সলনি কৰি দিয়ে। ছবিখনত তেওঁৰ বিপৰীতে আছিল Joy Mukherjee আৰু পৰিচালক আছিল R. K. Nayyar। ছবিখন সফল হোৱাৰ লগে লগে সাধনা এগৰাকী আগশাৰীৰ নায়িকা হিচাপে প্ৰতিষ্ঠিত হয়।

এই ছবিখনৰ সময়তেই তেওঁৰ বিখ্যাত কপাল ঢাকি ৰখা ফ্ৰিঞ্জ চুলিৰ ষ্টাইল সৃষ্টি হয়। হলিউডৰ অভিনেত্ৰী Audrey Hepburn-ৰ ষ্টাইলৰ পৰা অনুপ্ৰাণিত এই চুলিৰ কাট পিছলৈ “Sadhana Cut” নামেৰে সমগ্ৰ ভাৰততে জনপ্ৰিয় হৈ পৰে।

সফল ছবিৰ ধাৰা

ষাঠিৰ দশকত সাধনাই এটাৰ পিছত এটাকৈ বহু সফল ছবিত অভিনয় কৰে। উল্লেখযোগ্য ছবিসমূহ হ’ল—

Parakh (1960)
Hum Dono (1961)
Asli-Naqli (1962)
Ek Musafir Ek Haseena (1962)
Mere Mehboob (1963)
Woh Kaun Thi? (1964)
Rajkumar (1964)
Arzoo (1965)
Waqt (1965)
Mera Saaya (1966)
Anita (1967)
Intaqam (1969)
Ek Phool Do Mali (1969)।

“Mystery Girl” হিচাপে পৰিচিতি

পৰিচালক ৰাজ খোছলাৰ সৈতে সাধনাৰ সহযোগিতা বিশেষ উল্লেখযোগ্য। ‘Woh Kaun Thi?’ (1964) ছবিত তেওঁৰ ৰহস্যময় চৰিত্ৰই দৰ্শকক মুগ্ধ কৰিছিল। তাৰ পিছত ‘Mera Saaya’ (1966) আৰু ‘Anita’ (1967) ছবিতো তেওঁ ৰহস্য-প্ৰধান চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে। এই ছবিসমূহৰ বাবে তেওঁ “Mystery Girl” উপাধি লাভ কৰে।

‘Woh Kaun Thi?’ ছবিৰ অভিনয়ৰ বাবে সাধনাই প্ৰথমবাৰৰ বাবে Filmfare Best Actress শাখাত মনোনয়ন লাভ কৰিছিল। ‘Waqt’ ছবিৰ বাবেও তেওঁ পুনৰ Filmfare মনোনয়ন লাভ কৰে।

‘Waqt’ আৰু ফেশ্বনৰ নতুন ধাৰা

১৯৬৫ চনৰ ‘Waqt’ ছবিখন সাধনাৰ অভিনয় জীৱনৰ আন এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অধ্যায়। ছবিখনত তেওঁৰ পোছাকৰ ধৰণ—বিশেষকৈ ফিটেড চুৰিদাৰ-কামিজ—সেই সময়ত ভাৰতীয় মহিলাৰ মাজত অতি জনপ্ৰিয় হৈ পৰে। এইদৰে সাধনা কেৱল অভিনেত্ৰী নহয়, এগৰাকী ফেশ্বন আইকনতো পৰিণত হৈছিল।

স্বাস্থ্যজনিত সমস্যা

ষাঠিৰ দশকৰ শেষৰ ফালে সাধনাই হাইপাৰথাইৰয়ডিজমজনিত স্বাস্থ্য সমস্যাৰ সন্মুখীন হৈছিল। চিকিৎসাৰ বাবে তেওঁ কিছু সময় চলচ্চিত্ৰৰ পৰা আঁতৰি থাকে আৰু পিছত পুনৰ অভিনয়লৈ উভতি আহে। ১৯৬৯ চনত ‘Ek Phool Do Mali’ আৰু ‘Intaqam’ ছবিৰ সফলতাই তেওঁৰ পুনৰাগমনক শক্তিশালী কৰি তোলে।

বিবাহ

সাধনাই ৭ মাৰ্চ ১৯৬৬ তাৰিখে ‘Love in Simla’ৰ পৰিচালক R. K. Nayyarক বিবাহ কৰে। দুয়োৰে দাম্পত্য জীৱন ১৯৯৫ চনত Nayyar-ৰ মৃত্যুলৈকে চলিছিল।

পৰিচালক হিচাপেও আত্মপ্ৰকাশ

১৯৭৪ চনত সাধনাই ‘Geetaa Mera Naam’ ছবিৰ জৰিয়তে পৰিচালক হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। ছবিখনত তেওঁ অভিনয়ো কৰিছিল। তাৰ পিছত তেওঁ ধীৰে ধীৰে চলচ্চিত্ৰৰ পৰা নিজকে আঁতৰাই আনে।

চলচ্চিত্ৰৰ পৰা আঁতৰি যোৱা

সাধনাই জনপ্ৰিয়তাৰ শীৰ্ষত থকা সময়তে চৰিত্ৰাভিনেত্ৰী হিচাপে কেৱল পৰ্দাত থাকি যোৱাৰ পৰিৱৰ্তে চলচ্চিত্ৰৰ পৰা আঁতৰি থকাৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল। পিছৰ জীৱনত তেওঁ অত্যন্ত ব্যক্তিগত আৰু নিভৃত জীৱন যাপন কৰিছিল। তেওঁৰ শেষৰ দিশৰ চলচ্চিত্ৰ উপস্থিতিৰ ভিতৰত ‘Ulfat Ki Nayi Manzilein’ উল্লেখযোগ্য, যিখন বিলম্বিতভাৱে ১৯৯৪ চনত মুক্তি পায়।

জীৱনজোৰা সন্মান

২০০২ চনত সাধনাক চলচ্চিত্ৰলৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে IIFA Lifetime Achievement Award প্ৰদান কৰা হয়। তেওঁৰ অভিনয়ৰ উপৰিও তেওঁৰ চুলিৰ ষ্টাইল আৰু পোছাকৰ ধাৰাই পৰৱৰ্তী প্ৰজন্মৰ ওপৰত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলায়।

মৃত্যু

২৫ ডিচেম্বৰ ২০১৫ তাৰিখে মুম্বাইত ৭৪ বছৰ বয়সত সাধনা শিৱদাসানিৰ মৃত্যু হয়। মৃত্যুৰ আগদিনা তেওঁক Hinduja Hospitalত ভৰ্তি কৰোৱা হৈছিল।

সাধনাৰ জীৱনৰ উল্লেখযোগ্য ঘটনাসমূহ

১. ১৯৪১ — কৰাচীত জন্ম।
২. ১৯৪৭ — দেশ বিভাজনৰ সময়ত পৰিয়ালৰ সৈতে বোম্বাইলৈ আগমন।
৩. ১৯৫৫ — ‘Shree 420’ত কোৰাছ নৃত্যশিল্পী হিচাপে উপস্থিতি।
৪. ১৯৫৮ — ‘Abaana’ৰ জৰিয়তে অভিনয় জীৱনৰ আৰম্ভণি।
৫. ১৯৬০ — ‘Love in Simla’ৰ জৰিয়তে হিন্দী ছবিৰ নায়িকা হিচাপে সফল আত্মপ্ৰকাশ।
৬. ১৯৬০ৰ দশক — ‘Mere Mehboob’, ‘Woh Kaun Thi?’, ‘Waqt’, ‘Mera Saaya’ আদি ছবিৰে শীৰ্ষ অভিনেত্ৰীলৈ উন্নীত।
৭. ‘Sadhana Cut’ — তেওঁৰ ফ্ৰিঞ্জ চুলিৰ ষ্টাইল সমগ্ৰ ভাৰতত ফেশ্বন হৈ পৰে।
৮. ‘Woh Kaun Thi?’ — “Mystery Girl” হিচাপে বিশেষ পৰিচিতি লাভ।
৯. ১৯৬৬ — R. K. Nayyarক বিবাহ।
১০. ১৯৬৯ — স্বাস্থ্যজনিত বিৰতিৰ পিছত ‘Intaqam’ আৰু ‘Ek Phool Do Mali’ৰে সফল প্রত্যাৱৰ্তন।
১১. ১৯৭৪ — ‘Geetaa Mera Naam’ৰ জৰিয়তে পৰিচালক হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ।
১২. ২০০২ — IIFA Lifetime Achievement Award লাভ।
১৩. ২০১৫ — ৭৪ বছৰ বয়সত মৃত্যু।

সাধনা শিৱদাসানিৰ বিশেষত্ব আছিল—তেওঁ কেৱল এগৰাকী সফল অভিনেত্ৰী নাছিল; তেওঁ আছিল ষাঠিৰ দশকৰ ভাৰতীয় নাৰীৰ সৌন্দৰ্য, ফেশ্বন আৰু আধুনিকতাৰ এক প্ৰতীক। ‘Sadhana Cut’, চুৰিদাৰ-কামিজৰ নতুন ৰূপ আৰু ‘Mystery Girl’ৰ পৰ্দাৰ ব্যক্তিত্ব—এই তিনিটা তেওঁৰ নামৰ সৈতে আজিও অংগাংগীভাৱে জড়িত।*

আশা পাৰেখৰ জীৱনী আৰু কৰ্ম

আশা পাৰেখ ভাৰতীয় হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ সোণালী যুগৰ এগৰাকী অতি জনপ্ৰিয় অভিনেত্ৰী। ১৯৬০ আৰু ১৯৭০ৰ দশকত তেওঁ হিন্দী ছবিৰ অন্যতম সফল নায়িকা হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল। অভিনয়ৰ উপৰি তেওঁ নৃত্যশিল্পী, চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক আৰু প্ৰযোজক হিচাপেও কাম কৰিছে। চৰকাৰী তথ্য অনুসৰি তেওঁ ৯৫খনতকৈ অধিক ছবিত অভিনয় কৰিছে।

জন্ম আৰু শৈশৱ

আশা পাৰেখৰ জন্ম ২ অক্টোবৰ ১৯৪২ত বাংগালুৰুত হৈছিল। সৰুৰে পৰা তেওঁ ভাৰতীয় শাস্ত্ৰীয় নৃত্যৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত আছিল আৰু নৃত্যৰ প্ৰশিক্ষণ লৈছিল। পাছলৈ তেওঁৰ নৃত্যৰ প্ৰতিভাই তেওঁক চলচ্চিত্ৰ জগতলৈ আগবাঢ়িবলৈ সহায় কৰে।

শিশুশিল্পী হিচাপে অভিনয়ৰ আৰম্ভণি

আশা পাৰেখে অতি কম বয়সতে চলচ্চিত্ৰত অভিনয় আৰম্ভ কৰিছিল। ‘Maa’ (1952) ছবিত তেওঁ শিশুশিল্পী হিচাপে অভিনয় কৰে। ইয়াৰ পিছত কেইবাখনো ছবিত শিশুশিল্পী হিচাপে দেখা যায়।

এটা সময়ত তেওঁ চিকিৎসক হোৱাৰ কথাও ভাবিছিল। কিন্তু চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক শশধৰ মুখাৰ্জীৰ উৎসাহত তেওঁ অভিনয়ৰ প্ৰশিক্ষণ লয়। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁৰ প্ৰতিভাই চলচ্চিত্ৰ জগতত নিজস্ব স্থান গঢ়ি তোলে।

নায়িকা হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ

১৯৫৯ চনত ‘Dil Deke Dekho’ ছবিৰ জৰিয়তে আশা পাৰেখে নায়িকা হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। ছবিখনত তেওঁৰ বিপৰীতে আছিল শাম্মী কাপুৰ। ছবিখন সফল হোৱাৰ লগে লগে আশা পাৰেখে হিন্দী চলচ্চিত্ৰত নিজৰ শক্তিশালী স্থান সৃষ্টি কৰে।

সফলতাৰ যুগ

১৯৬০ আৰু ১৯৭০ৰ দশকত আশা পাৰেখ হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ এগৰাকী শীৰ্ষস্থানীয় অভিনেত্ৰী হৈ পৰে। তেওঁৰ অভিনীত উল্লেখযোগ্য ছবিসমূহৰ ভিতৰত—

Jab Pyar Kisi Se Hota Hai
Teesri Manzil
Love in Tokyo
Upkar
Kati Patang
Caravan
Aya Sawan Jhoom Ke
Aan Milo Sajna
Mera Gaon Mera Desh

আদি বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য।

তেওঁৰ একেৰাহে বহু ছবি সফল হোৱাৰ বাবে তেওঁক হিন্দী চলচ্চিত্ৰত ‘Hit Girl’ বুলিও জনা গৈছিল।

‘কাটি পতং’—অভিনয় জীৱনৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ অধ্যায়

১৯৭১ চনৰ ‘Kati Patang’ আশা পাৰেখৰ অভিনয় জীৱনৰ এক বিশেষ মাইলৰ খুঁটি। ছবিখনত তেওঁ মাধৱী চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে আৰু তেওঁৰ বিপৰীতে আছিল ৰাজেশ খান্না।

এই ছবিখনৰ অভিনয়ৰ বাবে আশা পাৰেখে Filmfare Best Actress Award লাভ কৰে। ছবিখনৰ গান আৰু কাহিনীয়েও দৰ্শকৰ মাজত বিশেষ জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰিছিল।

পৰিচালক আৰু প্ৰযোজক হিচাপে

অভিনয়ৰ বাহিৰেও আশা পাৰেখে টেলিভিছন ক্ষেত্ৰত পৰিচালনা আৰু প্ৰযোজনাৰ কাম কৰিছে। তেওঁ কেৱল অভিনেত্ৰী হিচাপে নহয়, চলচ্চিত্ৰ আৰু বিনোদন জগতৰ এগৰাকী বহুমুখী শিল্পী হিচাপেও নিজৰ পৰিচয় গঢ়ি তুলিছিল।

CBFCৰ অধ্যক্ষ (Central Board of Film Certification অসমীয়াত — কেন্দ্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ প্ৰমাণীকৰণ ব’ৰ্ড।)

আশা পাৰেখে ১৯৯৮ৰ পৰা ২০০১ চনলৈ Central Board of Film Certification (CBFC)**ৰ অধ্যক্ষ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। এই পদত অধিষ্ঠিত হৈ তেওঁ চলচ্চিত্ৰ জগতৰ প্ৰশাসনিক ক্ষেত্ৰতো ভূমিকা পালন কৰে।

উল্লেখযোগ্য বঁটা আৰু সন্মান

১৯৯২ চন: ভাৰত চৰকাৰে তেওঁক পদ্মশ্ৰী সন্মানেৰে সন্মানিত কৰে।

২০০২ চন: তেওঁ Filmfare Lifetime Achievement Award লাভ কৰে।

২০২০ চনৰ দাদাচাহেব ফালকে বঁটা: ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰলৈ জীৱনজোৰা অৱদানৰ স্বীকৃতি হিচাপে তেওঁক ২০২০ চনৰ Dadasaheb Phalke Awardৰ বাবে নিৰ্বাচিত কৰা হয়। ৩০ ছেপ্টেম্বৰ ২০২২ত ৰাষ্ট্ৰপতি দ্ৰৌপদী মুৰ্মুৱে তেওঁক এই বঁটা প্ৰদান কৰে।

এই বঁটা লাভ কৰাৰ সময়ত আশা পাৰেখে উল্লেখ কৰিছিল যে তেওঁ এই সন্মান লাভ কৰা প্ৰথমগৰাকী গুজৰাটী বুলি অনুভৱ কৰিছিল আৰু এই সন্মান তেওঁৰ বাবে এক বৃহৎ আশ্চৰ্য আছিল।

ব্যক্তিগত জীৱন

আশা পাৰেখে নিজৰ ব্যক্তিগত জীৱনক তুলনামূলকভাৱে ব্যক্তিগত কৰি ৰাখিছে। চলচ্চিত্ৰ জগতৰ দীঘলীয়া কেৰিয়াৰৰ মাজতো তেওঁ নিজৰ কাম আৰু শিল্পীসত্তাকেই বিশেষ গুৰুত্ব দিছে।

আশা পাৰেখৰ জীৱনৰ উল্লেখযোগ্য ঘটনাসমূহ—চমুকৈ

বছৰ	উল্লেখযোগ্য ঘটনা
১৯৪২	২ অক্টোবৰ জন্ম
১৯৫২	‘Maa’ ছবিত শিশুশিল্পী হিচাপে অভিনয়
১৯৫৯	‘Dil Deke Dekho’ৰ জৰিয়তে নায়িকা হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ
১৯৬০ৰ দশক	হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ এগৰাকী শীৰ্ষস্থানীয় নায়িকা হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা
১৯৭১	‘Kati Patang’ৰ বাবে Filmfare Best Actress Award
১৯৯২	পদ্মশ্ৰী লাভ
১৯৯৮–২০০১	CBFCৰ অধ্যক্ষ
২০০২	Filmfare Lifetime Achievement Award
২০২২	২০২০ চনৰ Dadasaheb Phalke Award লাভ

উপসংহাৰ

আশা পাৰেখৰ জীৱন ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰৰ সোণালী যুগৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অধ্যায়। শিশুশিল্পী হিচাপে আৰম্ভ কৰি নায়িকা, নৃত্যশিল্পী, প্ৰযোজক, পৰিচালক আৰু চলচ্চিত্ৰ প্ৰশাসকলৈকে তেওঁ বিভিন্ন ক্ষেত্ৰত নিজৰ প্ৰতিভাৰ পৰিচয় দিছে। ‘Dil Deke Dekho’, ‘Teesri Manzil’, ‘Love in Tokyo’ আৰু ‘Kati Patang’ আদি ছবিৰ জৰিয়তে তেওঁ হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ ইতিহাসত এক স্থায়ী স্থান লাভ কৰিছে। ২০২০ চনৰ দাদাচাহেব ফালকে বঁটা তেওঁৰ দীঘলীয়া চলচ্চিত্ৰ-জীৱনৰ এক বিশেষ স্বীকৃতি লাভ। *

তনুজাৰ জীৱন আৰু কৰ্ম

তনুজা সমৰ্থ (Tanuja Samarth) ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ জগতৰ এগৰাকী বিশিষ্ট অভিনেত্ৰী। বিশেষকৈ ১৯৬০ আৰু ১৯৭০ৰ দশকত হিন্দী চলচ্চিত্ৰত তেওঁৰ স্বাভাৱিক অভিনয়, প্ৰাণৱন্ত ব্যক্তিত্ব আৰু শক্তিশালী চৰিত্ৰায়নে দৰ্শকৰ মাজত বিশেষ জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰিছিল। তেওঁ বাংলা আৰু অন্যান্য ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰতো কাম কৰিছিল। তনুজাৰ জন্ম ২৩ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৪৩ চনত বোম্বাইত (বৰ্তমান মুম্বাই) হৈছিল।

শৈশৱ আৰু পৰিয়াল

তনুজা এটা চলচ্চিত্ৰ-সংলগ্ন পৰিয়ালত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁৰ মাতৃ শোভনা সমৰ্থ ১৯৩০–৪০ৰ দশকৰ এগৰাকী প্ৰসিদ্ধ অভিনেত্ৰী আছিল আৰু পিতৃ কুমাৰসেন সমৰ্থ আছিল চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক তথা চিত্ৰগ্ৰাহক। তেওঁৰ ভগ্নী আছিল বিখ্যাত অভিনেত্ৰী নুতন।

এই চলচ্চিত্ৰ পৰিয়ালৰ পৰিৱেশে তনুজাৰ অভিনয় জীৱনৰ ভেটি গঢ়াত যথেষ্ট সহায় কৰিছিল।

চলচ্চিত্ৰত প্ৰৱেশ

তনুজাই অতি কম বয়সতে শিশুশিল্পী হিচাপে চলচ্চিত্ৰত অভিনয় আৰম্ভ কৰে। ‘Hamari Beti’ (1950)-ত তেওঁ শিশুশিল্পী হিচাপে দেখা দিয়ে। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁৰ প্ৰাপ্তবয়স্ক অভিনেত্ৰী হিচাপে অভিষেক ঘটে ‘Chhabili’ (1960) ছবিৰ জৰিয়তে। এই ছবিখন তেওঁৰ মাতৃ শোভনা সমৰ্থে পৰিচালনা কৰিছিল।

ইয়াৰ পিছত তনুজাই ধীৰে ধীৰে হিন্দী চলচ্চিত্ৰত নিজৰ এক সুকীয়া স্থান সৃষ্টি কৰে।

সফল অভিনেত্ৰী হিচাপে উত্থান

১৯৬০ৰ দশকত তনুজাই কেইবাখনো জনপ্ৰিয় ছবিত অভিনয় কৰে। তাৰ ভিতৰত ‘Jewel Thief’ (1967) বিশেষ উল্লেখযোগ্য। পৰৱৰ্তী সময়ত ‘Paisa Ya Pyar’ (1969)-ৰ দৰে ছবিতো তেওঁ গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে।

তেওঁ কেৱল নায়িকাৰ চৰিত্ৰতেই সীমাবদ্ধ নাথাকি বিভিন্ন ধৰণৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰি নিজৰ বহুমুখী প্ৰতিভাৰ পৰিচয় দিছিল।

বিবাহ আৰু পৰিয়াল

১৯৭৩ চনত তনুজাই চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক-প্ৰযোজক শোমু মুখাৰ্জীক বিবাহ কৰে। তেওঁলোকৰ দুগৰাকী কন্যা—কাজল আৰু তানিশা মুখাৰ্জী। কাজল পৰৱৰ্তী সময়ত হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ এগৰাকী সফল অভিনেত্ৰী হিচাপে প্ৰতিষ্ঠিত হয়।

এইদৰে তনুজাৰ পৰিয়ালত অভিনয়ৰ পৰম্পৰা কেইবাটাও প্ৰজন্মলৈ বিস্তৃত হৈছে।

পৰৱৰ্তী অভিনয় জীৱন

তনুজাই পৰৱৰ্তী কালতো চৰিত্ৰাভিনেত্ৰী হিচাপে চলচ্চিত্ৰ আৰু টেলিভিছনত কাম কৰি গৈছিল। ‘Khakee’ (2004), ‘Son of Sardaar’ (2012), ‘A Death in the Gunj’ (2016) আৰু ‘Shonar Pahar’ (2018) আদি ছবিত তেওঁ অভিনয় কৰে।

‘Shonar Pahar’-ত তেওঁৰ অভিনয়ে নতুন প্ৰজন্মৰ দৰ্শকৰ মাজতো তেওঁক পুনৰ চৰ্চালৈ আনে।

সন্মান আৰু স্বীকৃতি

দীৰ্ঘ অভিনয় জীৱনৰ স্বীকৃতি হিচাপে তনুজাক ২০১৪ চনত Filmfare Lifetime Achievement Award প্ৰদান কৰা হয়। এই সন্মানে ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰলৈ তেওঁৰ দীঘলীয়া অৱদানক স্বীকৃতি দিয়ে।

তনুজাৰ জীৱনৰ উল্লেখযোগ্য ঘটনা

২৩ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৪৩ — বোম্বাইত তনুজাৰ জন্ম।
১৯৫০ — Hamari Beti ছবিত শিশুশিল্পী হিচাপে অভিনয় আৰম্ভ।
১৯৬০ — Chhabili ছবিৰ জৰিয়তে প্ৰাপ্তবয়স্ক অভিনেত্ৰী হিচাপে অভিষেক।
১৯৬৭ — Jewel Thief ছবিত উল্লেখযোগ্য অভিনয়।
১৯৬৯ — Paisa Ya Pyar ছবিত অভিনয়।
১৯৭৩ — শোমু মুখাৰ্জীৰ সৈতে বিবাহ।
কাজল আৰু তানিশা মুখাৰ্জীৰ মাতৃ — তেওঁৰ পাৰিবাৰিক জীৱনৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য পৰিচয়।
২০০৪ — Khakee ছবিত অভিনয়।
২০১২ — Son of Sardaar ছবিত অভিনয়।
২০১৪ — Filmfare Lifetime Achievement Award লাভ।
২০১৬ — A Death in the Gunj ছবিত অভিনয়।
২০১৮ — Shonar Pahar ছবিত কেন্দ্ৰীয় চৰিত্ৰত অভিনয় কৰি পুনৰ বিশেষ চৰ্চা লাভ।

উপসংহাৰ

তনুজাৰ জীৱন ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰৰ কেইবাটাও যুগৰ সাক্ষী। শিশুশিল্পী হিচাপে যাত্ৰা আৰম্ভ কৰি নায়িকা আৰু পিছলৈ চৰিত্ৰাভিনেত্ৰী—প্ৰতিটো পৰ্যায়তে তেওঁ নিজৰ স্বকীয় অভিনয়শৈলী বজাই ৰাখিছিল। শোভনা সমৰ্থৰ কন্যা, নুতনৰ ভগ্নী আৰু কাজলৰ মাতৃ হিচাপে তেওঁ এটা বিখ্যাত চলচ্চিত্ৰ পৰিয়ালৰ অংশ হ’লেও, নিজৰ অভিনয় প্ৰতিভাৰ জৰিয়তেই তনুজাই ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰত নিজস্ব পৰিচয় গঢ়ি তুলিছিল। *

শর্মিলা ঠাকুৰৰ জীৱন আৰু কৰ্ম

শর্মিলা ঠাকুৰ ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ জগতৰ এগৰাকী কিংবদন্তি অভিনেত্ৰী। তেওঁ মূলতঃ বাংলা আৰু হিন্দী—দুয়োটা ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰত নিজৰ অভিনয় প্ৰতিভাৰ অসাধাৰণ পৰিচয় দাঙি ধৰিছে। তেওঁৰ চলচ্চিত্ৰ জীৱন ছয় দশকৰো অধিক সময় বিস্তৃত।

জন্ম আৰু পৰিয়াল

শর্মিলা ঠাকুৰৰ জন্ম ৮ ডিচেম্বৰ ১৯৪৪ চনত কানপুৰত হৈছিল। তেওঁ বিখ্যাত ঠাকুৰ পৰিয়ালৰ বংশধৰ আৰু কবিগুৰু ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰৰ প্ৰপৌত্ৰী। তেওঁৰ পিতৃ আছিল গীতীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰ আৰু মাতৃ ইৰা বৰুৱা।

১৯৬৮ চনত তেওঁ ভাৰতীয় ক্ৰিকেটৰ বিখ্যাত তাৰকা আৰু পাটৌদীৰ নবাব মনছুৰ আলী খান পাটৌদীক বিবাহ কৰে। বিবাহৰ পিছত তেওঁক বেগম আয়েশা সুলতানা নামেৰেও জনা যায়। তেওঁলোকৰ তিনিগৰাকী সন্তান—ছেইফ আলী খান, ছাবা আলী খান আৰু ছোহা আলী খান।

চলচ্চিত্ৰত প্ৰৱেশ

মাত্ৰ ১৪ বছৰ বয়সতে শর্মিলা ঠাকুৰে মহান চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক সত্যজিৎ ৰায়ৰ Apur Sansar (The World of Apu, ১৯৫৯) ছবিৰ জৰিয়তে অভিনয় জীৱন আৰম্ভ কৰে। ছবিখনত তেওঁ অপৰ্ণাৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। এই ছবিখনেই তেওঁক বাংলা চলচ্চিত্ৰৰ এগৰাকী প্ৰতিভাৱান অভিনেত্ৰী হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰে।

পৰৱৰ্তী সময়ত সত্যজিৎ ৰায়ৰ সৈতে তেওঁ Devi, Nayak, Aranyer Din Ratri আৰু Seemabaddha আদি উল্লেখযোগ্য ছবিত অভিনয় কৰে।

হিন্দী চলচ্চিত্ৰত সফলতা

১৯৬৪ চনত শক্তি সামন্ত পৰিচালিত Kashmir Ki Kali ছবিৰ জৰিয়তে শর্মিলা ঠাকুৰে হিন্দী চলচ্চিত্ৰত প্ৰৱেশ কৰে। ছবিখনত শাম্মী কাপুৰৰ বিপৰীতে অভিনয় কৰি তেওঁ বিপুল জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰে।

ইয়াৰ পিছত Waqt, Anupama, An Evening in Paris, Satyakam, Aradhana, Safar, Amar Prem, Daag, Avishkaar, Chupke Chupke আৰু Mausam আদি ছবিত তেওঁ স্মৰণীয় অভিনয় কৰে।

বিশেষকৈ ৰাজেশ খান্নাৰ সৈতে তেওঁৰ যুটি দৰ্শকৰ মাজত অতি জনপ্ৰিয় হৈছিল। Aradhana, Amar Prem আদি ছবিয়ে তেওঁক হিন্দী চলচ্চিত্ৰ জগতৰ এগৰাকী আগশাৰীৰ অভিনেত্ৰী হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰে।

উল্লেখযোগ্য পুৰস্কাৰ

শর্মিলা ঠাকুৰে অভিনয়ৰ বাবে বহু সন্মান লাভ কৰিছে।

Filmfare Best Actress Award — Aradhana
National Film Award for Best Actress — Mausam
National Film Award for Best Supporting Actress — Abar Aranye
Filmfare Lifetime Achievement Award
ফ্ৰান্সৰ Ordre des Arts et des Lettres — ১৯৯৯
পদ্মভূষণ — ২০১৩, ভাৰত চৰকাৰৰ পৰা।

চলচ্চিত্ৰৰ বাহিৰতো ভূমিকা

২০০৪ চনৰ পৰা ২০১১ চনলৈ শর্মিলা ঠাকুৰে Central Board of Film Certification (CBFC)-ৰ অধ্যক্ষ হিচাপে দায়িত্ব পালন কৰিছিল। ২০০৫ চনত তেওঁক UNICEF Goodwill Ambassador হিচাপে নিৰ্বাচিত কৰা হয়। ২০০৯ চনত তেওঁ কান চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱৰ জুৰী সদস্য হিচাপেও অংশগ্ৰহণ কৰে।

পৰৱৰ্তী অভিনয় জীৱন

দীৰ্ঘ সময়ৰ বিৰতিৰ পিছত শর্মিলা ঠাকুৰে ২০২৩ চনত Gulmohar ছবিৰ জৰিয়তে পুনৰ চলচ্চিত্ৰলৈ উভতি আহে। তেওঁৰ অভিনয় আজিও দৰ্শক আৰু সমালোচকৰ মাজত যথেষ্ট প্ৰশংসিত।

উপসংহাৰ

শর্মিলা ঠাকুৰ কেৱল এগৰাকী জনপ্ৰিয় অভিনেত্ৰী নহয়; তেওঁ বাংলা আৰু হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ মাজত এক শক্তিশালী সেতু। সত্যজিৎ ৰায়ৰ শিল্পধৰ্মী চলচ্চিত্ৰৰ পৰা আৰম্ভ কৰি মূলধাৰাৰ বলীউডলৈকে তেওঁ বিভিন্ন ধৰণৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰি নিজৰ অসাধাৰণ প্ৰতিভাৰ পৰিচয় দিছে। সৌন্দৰ্য, বুদ্ধিমত্তা, ব্যক্তিত্ব আৰু অভিনয়-দক্ষতাৰ সমন্বয়ে শর্মিলা ঠাকুৰ ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰৰ ইতিহাসত এক চিৰস্মৰণীয় নাম।*

ৱাহিদা ৰেহমানৰ জীৱন আৰু কৰ্ম

ৱাহিদা ৰেহমান (Waheeda Rehman) ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ জগতৰ এগৰাকী কিংবদন্তি অভিনেত্ৰী। বিশেষকৈ ১৯৫০ আৰু ১৯৬০ৰ দশকৰ হিন্দী ছবিত তেওঁৰ অভিনয়, সৌন্দৰ্য, নৃত্য আৰু সংযত অভিব্যক্তিয়ে তেওঁক ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰে। পাঁচ দশকৰো অধিক সময়ৰ অভিনয় জীৱনত তেওঁ ৯০খনতকৈ অধিক ছবিত অভিনয় কৰিছে।

জন্ম আৰু শৈশৱ

ৱাহিদা ৰেহমানৰ জন্ম ৩ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯৩৮ তাৰিখে তেতিয়াৰ মাদ্ৰাজ প্ৰেছিডেন্সিৰ চেংগালপেটত (বৰ্তমান তামিলনাডু) হৈছিল। তেওঁৰ পিতৃ আছিল মহম্মদ আব্দুৰ ৰেহমান, যি চৰকাৰী চাকৰিত জিলা কমিছনাৰ হিচাপে কৰ্মৰত আছিল। তেওঁ চাৰিগৰাকী ভগ্নীৰ ভিতৰত কনিষ্ঠ আছিল।

শৈশৱতে তেওঁ ভগ্নীসকলৰ সৈতে ভাৰতনাট্যম নৃত্যৰ প্ৰশিক্ষণ লাভ কৰিছিল। নৃত্যৰ এই শিক্ষাই পিছলৈ তেওঁৰ চলচ্চিত্ৰ অভিনয়ত যথেষ্ট সহায় কৰিছিল। কিশোৰী অৱস্থাতে পিতৃৰ মৃত্যু হয়, যিটো তেওঁৰ জীৱনৰ এক গভীৰ আঘাত আছিল।

চলচ্চিত্ৰ জগতত প্ৰৱেশ

১৯৫৫ চনত তেলুগু ভাষাৰ ‘Rojulu Marayi’ ছবিৰ জৰিয়তে ৱাহিদা ৰেহমানে চলচ্চিত্ৰত অভিনয়ৰ পাতনি মেলে। তাৰ পিছত তেওঁ হিন্দী চলচ্চিত্ৰলৈ আহে আৰু অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে এগৰাকী প্ৰতিষ্ঠিত অভিনেত্ৰী হিচাপে পৰিগণিত হয়।

গুৰু দত্তৰ সৈতে যুগান্তকাৰী সহযোগিতা

ৱাহিদা ৰেহমানৰ কেৰিয়াৰৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ অধ্যায় আছিল বিখ্যাত পৰিচালক-অভিনেতা গুৰু দত্তৰ সৈতে তেওঁৰ সহযোগিতা।

তেওঁলোকে একেলগে কৰা উল্লেখযোগ্য ছবিসমূহ হ’ল—

CID (1956)
Pyaasa (1957)
Kaagaz Ke Phool (1959)
Chaudhvin Ka Chand (1960)
Sahib Bibi Aur Ghulam (1962)

বিশেষকৈ Pyaasa আৰু Kaagaz Ke Phool-ত তেওঁৰ অভিনয়ে তেওঁক ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰৰ এগৰাকী শক্তিশালী অভিনেত্ৰী হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰে।

‘Guide’—কেৰিয়াৰৰ এক স্মৰণীয় মাইলৰ খুঁটি

১৯৬৫ চনৰ ‘Guide’ ছবিখন ৱাহিদা ৰেহমানৰ অভিনয় জীৱনৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ ছবি। দেৱ আনন্দৰ বিপৰীতে অভিনয় কৰা ৰোজি চৰিত্ৰটোৱে তেওঁক বিপুল প্ৰশংসা আনি দিয়ে।

এই ছবিৰ অভিনয়ৰ বাবে তেওঁ Filmfare Best Actress Award লাভ কৰে। Guideত এগৰাকী নাৰীৰ স্বাধীনতা, নিজৰ জীৱন নিজে নিৰ্ধাৰণ কৰাৰ আকাংক্ষা আৰু সামাজিক বাধাৰ বিৰুদ্ধে তেওঁৰ অভিনয় বিশেষভাৱে প্ৰশংসিত হয়।

‘Neel Kamal’ আৰু ‘Reshma Aur Shera’

১৯৬৮ চনৰ ‘Neel Kamal’ ছবিৰ বাবেও তেওঁ Filmfare Best Actress Award লাভ কৰে। ইয়াৰ ফলত তেওঁ দুবাৰ শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ Filmfare বঁটা লাভ কৰা অভিনেত্ৰী হিচাপে নিজৰ স্থান শক্তিশালী কৰে।

১৯৭১ চনৰ ‘Reshma Aur Shera’ ছবিত তেওঁৰ অভিনয়ৰ বাবে তেওঁ National Film Award for Best Actress লাভ কৰে। এই ছবিখনত তেওঁৰ অভিনয় আছিল তেওঁৰ কেৰিয়াৰৰ আন এক উল্লেখযোগ্য কৃতিত্ব।

পৰৱৰ্তী সময়ৰ অভিনয়

১৯৭০ৰ দশকৰ পৰা ৱাহিদা ৰেহমানে মুখ্য নায়িকাৰ লগতে বিভিন্ন গুৰুত্বপূৰ্ণ পাৰ্শ্ব চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। তেওঁৰ উল্লেখযোগ্য ছবিসমূহৰ ভিতৰত—

Kabhi Kabhie (1976)
Trishul (1978)
Namak Halaal (1982)
Namkeen (1982)
Mashaal (1984)
Chandni (1989)
Lamhe (1991)

পিছলৈ তেওঁ Water, Rang De Basanti আৰু Delhi-6 আদিৰ দৰে ছবিতো অভিনয় কৰে।

ব্যক্তিগত জীৱন

১৯৭৪ চনত ৱাহিদা ৰেহমানে অভিনেতা শশী ৰেখী (Shashi Rekhi)-ৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়। তেওঁলোকৰ দুটা সন্তান আছে। ২০০০ চনত তেওঁৰ স্বামীৰ মৃত্যু হয়।

বঁটা আৰু সন্মান

ৱাহিদা ৰেহমানে ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰলৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে বহু সন্মান লাভ কৰিছে।

বছৰ	বঁটা/সন্মান
1967	Filmfare Best Actress – Guide
1969	Filmfare Best Actress – Neel Kamal
1972	National Film Award – Best Actress, Reshma Aur Shera
1972	Padma Shri
1994	Filmfare Lifetime Achievement Award
2001	IIFA Lifetime Achievement Award
2006	NTR National Award
2011	Padma Bhushan
2020	Rashtriya Kishore Kumar Samman
2023	Dadasaheb Phalke Lifetime Achievement Award

দাদাচাহেব ফাল্কে বঁটা

ৱাহিদা ৰেহমানৰ জীৱনৰ অন্যতম সৰ্বোচ্চ সন্মান হৈছে দাদাচাহেব ফাল্কে জীৱনজোৰা কৃতিত্ব বঁটা। ২০২৩ চনত ভাৰত চৰকাৰে তেওঁক ২০২১ বৰ্ষৰ বাবে এই বঁটা প্ৰদান কৰে। ৬৯তম National Film Awards অনুষ্ঠানত ৰাষ্ট্ৰপতি দ্ৰৌপদী মুৰ্মুৱে তেওঁক বঁটা প্ৰদান কৰে।

এই সন্মানে ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰত তেওঁৰ পাঁচ দশকৰো অধিক সময়ৰ অসাধাৰণ অৱদানক স্বীকৃতি দিয়ে।

সমাজসেৱা

অভিনয়ৰ বাহিৰেও ৱাহিদা ৰেহমানে সমাজসেৱাৰ সৈতে জড়িত। শিক্ষা আৰু দৰিদ্ৰতা দূৰীকৰণৰ ক্ষেত্ৰতো তেওঁ অহোপুৰুষাৰ্থ কৰি আহিছে।

ৱাহিদা ৰেহমানৰ জীৱনৰ উল্লেখযোগ্য ঘটনাসমূহ

১৯৩৮ — চেংগালপেটত জন্ম।
শৈশৱ — ভাৰতনাট্যমৰ প্ৰশিক্ষণ লাভ।
১৯৫৫ — Rojulu Marayiৰ জৰিয়তে চলচ্চিত্ৰত প্ৰৱেশ।
১৯৫৭ — Pyaasaৰ জৰিয়তে হিন্দী চলচ্চিত্ৰত বিশেষ খ্যাতি লাভ।
১৯৬৫ — Guideৰ বাবে Filmfare Best Actress বঁটা লাভ।
১৯৬৮ — Neel Kamalৰ বাবে দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে Filmfare Best Actress।
১৯৭১ — Reshma Aur Sheraৰ বাবে National Film Award লাভ।
১৯৭২ — ভাৰত চৰকাৰৰ Padma Shri লাভ।
১৯৭৪ — শশী ৰেখীৰ সৈতে বিবাহ।
১৯৯৪ — Filmfare Lifetime Achievement Award লাভ।
২০১১ — Padma Bhushan লাভ।
২০২৩ — ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰৰ সৰ্বোচ্চ জীৱনজোৰা সন্মান Dadasaheb Phalke Award লাভ।

সামৰণি:

ৱাহিদা ৰেহমান কেৱল এগৰাকী সফল অভিনেত্ৰী নহয়; তেওঁ ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰৰ অভিনয়শৈলীক এক নতুন উচ্চতালৈ লৈ যোৱা এগৰাকী শিল্পী। Pyaasa, Kaagaz Ke Phool, Guide, Khamoshi, Sahib Bibi Aur Ghulam আৰু Reshma Aur Sheraৰ দৰে ছবিত তেওঁৰ অভিনয় আজিও ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰৰ ইতিহাসৰ অমূল্য সম্পদ হিচাপে গণ্য হয়। দাদাচাহেব ফাল্কে বঁটাৰে তেওঁৰ দীঘলীয়া শিল্পীজীৱনৰ স্বীকৃতি সম্পূৰ্ণতা লাভ কৰে।*

নন্দাৰ জীৱন আৰু কৰ্ম

নন্দা কৰ্ণাটকী, জনপ্ৰিয় নাম নন্দা, ভাৰতীয় হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ এগৰাকী অত্যন্ত জনপ্ৰিয় আৰু প্ৰতিভাৱান অভিনেত্ৰী। ১৯৫০ আৰু ১৯৬০ৰ দশকত তেওঁ হিন্দী চলচ্চিত্ৰ জগতৰ এগৰাকী আগশাৰীৰ নায়িকা হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা লাভ কৰিছিল। তেওঁৰ সৰল সৌন্দৰ্য, সংযত অভিনয় আৰু মধুৰ ব্যক্তিত্বই দৰ্শকৰ হৃদয় জয় কৰিছিল।

জন্ম আৰু পৰিয়াল

নন্দাৰ জন্ম ৮ জানুৱাৰী ১৯৩৯ চনত মহাৰাষ্ট্ৰৰ বোম্বে (বৰ্তমান মুম্বাই)ত হৈছিল। তেওঁৰ পিতৃ বিনায়ক দামোদৰ কৰ্ণাটকী এগৰাকী চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা, অভিনেতা আৰু পৰিচালক আছিল। তেওঁক V. D. Karnataki নামেৰেও জনা গৈছিল।

নন্দাৰ পিতৃৰ অকাল মৃত্যুৰ পিছত পৰিয়ালটোৱে কঠিন আৰ্থিক পৰিস্থিতিৰ সন্মুখীন হৈছিল। সেই সময়তে অতি কম বয়সতে নন্দাই চলচ্চিত্ৰ জগতত কাম কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে।

শিশুশিল্পী হিচাপে অভিনয়

নন্দাই শিশুশিল্পী হিচাপে চলচ্চিত্ৰত প্ৰৱেশ কৰে। ‘Mandir’ (১৯৪৮) ছবিত তেওঁ শিশুশিল্পী হিচাপে অভিনয় কৰিছিল। ইয়াৰ পিছত কেইবাখনো ছবিত শিশুশিল্পী হিচাপে কাম কৰে।

বিশেষকৈ ‘Jagriti’ (১৯৫৪) ছবিৰ অভিনয়ে তেওঁক অধিক পৰিচিত কৰি তোলে। শিশুশিল্পীৰ পৰা ক্ৰমে তেওঁ পূৰ্ণাঙ্গ নায়িকাৰ ৰূপত আত্মপ্ৰকাশ কৰে।

নায়িকা হিচাপে সফলতা

১৯৫০ৰ দশকৰ শেষৰ ফালে নন্দাই নায়িকা হিচাপে নিজকে প্ৰতিষ্ঠা কৰে। ‘Chhoti Bahen’ (১৯৫৯) তেওঁৰ অন্যতম স্মৰণীয় ছবি। এই ছবিখনে তেওঁক বিপুল জনপ্ৰিয়তা প্ৰদান কৰে।

ইয়াৰ পিছত ‘Dhool Ka Phool’, ‘Hum Dono’, ‘Teen Deviyan’, ‘Gumnaam’, ‘Jab Jab Phool Khile’, ‘Ittefaq’ আদি ছবিত অভিনয় কৰি তেওঁ এগৰাকী সফল অভিনেত্ৰী হিচাপে পৰিগণিত হয়।

উল্লেখযোগ্য ছবি

নন্দাৰ উল্লেখযোগ্য ছবিসমূহৰ ভিতৰত—

Mandir (১৯৪৮) — শিশুশিল্পী হিচাপে
Jagriti (১৯৫৪)
Dhool Ka Phool (১৯৫৯)
Chhoti Bahen (১৯৫৯)
Hum Dono (১৯৬১)
Teen Deviyan (১৯৬৫)
Gumnaam (১৯৬৫)
Jab Jab Phool Khile (১৯৬৫)
Ittefaq (১৯৬৯)
The Train (১৯৭০)
Parvarish (১৯৭৭)

‘Ittefaq’—এটা বিশেষ উল্লেখযোগ্য ছবি

১৯৬৯ চনৰ ‘Ittefaq’ নন্দাৰ অভিনয় জীৱনৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ ছবি। Nanda আৰু ৰাজেশ খান্নাই অভিনয় কৰা এই ছবিখন পৰম্পৰাগত গান-বিহীন থ্ৰিলাৰ হিচাপে সেই সময়ত যথেষ্ট ব্যতিক্ৰমী আছিল। নন্দাৰ অভিনয় ছবিখনত বিশেষভাৱে প্ৰশংসিত হৈছিল।

ব্যক্তিগত জীৱন

নন্দাই চলচ্চিত্ৰ জগতত দীঘলীয়া সময় কাম কৰাৰ পিছত ক্ৰমান্বয়ে অভিনয়ৰ পৰা আঁতৰি আহে। তেওঁ ব্যক্তিগত জীৱনক যথেষ্ট গোপনীয় কৰি ৰাখিছিল। ১৯৯০ৰ দশকৰ আৰম্ভণিতে তেওঁ পৰিচালক মনমোহন দেশাইৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হোৱাৰ কথা প্ৰকাশ পাইছিল, যদিও তেওঁলোকৰ বিবাহিত জীৱন অতি চমু আছিল; দেশাইৰ ১৯৯৪ চনত মৃত্যু হয়।

পুৰস্কাৰ আৰু স্বীকৃতি

নন্দাই নিজৰ অভিনয়ৰ বাবে কেইবাটাও গুৰুত্বপূৰ্ণ সন্মান লাভ কৰিছিল। তেওঁ Filmfare Award-ৰ বাবে কেইবাবাৰো মনোনীত হৈছিল আৰু তেওঁৰ অভিনয় বিশেষকৈ ‘Chhoti Bahen’, ‘Jab Jab Phool Khile’ আৰু ‘Ittefaq’ৰ বাবে দৰ্শক আৰু সমালোচকৰ প্ৰশংসা লাভ কৰিছিল।

শেষ জীৱন আৰু মৃত্যু

চলচ্চিত্ৰৰ পৰা অৱসৰ লোৱাৰ পিছত নন্দাই মুম্বাইত তুলনামূলকভাৱে নিভৃত জীৱন যাপন কৰিছিল। ২৫ মাৰ্চ ২০১৪ চনত মুম্বাইত ৭৫ বছৰ বয়সত তেওঁৰ মৃত্যু হয়।

নন্দাৰ জীৱনৰ উল্লেখযোগ্য ঘটনা — সংক্ষেপে

বছৰ	উল্লেখযোগ্য ঘটনা
১৯৩৯	মুম্বাইত জন্ম
১৯৪৮	‘Mandir’ ছবিৰ জৰিয়তে শিশুশিল্পী হিচাপে অভিনয়
১৯৫৪	‘Jagriti’ৰ জৰিয়তে পৰিচিতি বৃদ্ধি
১৯৫৯	‘Chhoti Bahen’ৰ বিপুল সফলতা
১৯৬১	‘Hum Dono’ত অভিনয়
১৯৬৫	‘Gumnaam’, ‘Jab Jab Phool Khile’, ‘Teen Deviyan’—একাধিক সফল ছবি
১৯৬৯	‘Ittefaq’—অভিনয় জীৱনৰ অন্যতম স্মৰণীয় ছবি
১৯৭০	‘The Train’ত অভিনয়
১৯৭৭	‘Parvarish’ৰ পিছত চলচ্চিত্ৰত উপস্থিতি ক্ৰমে কমে
২০১৪	২৫ মাৰ্চত ৭৫ বছৰ বয়সত মৃত্যু

উপসংসাৰ

নন্দা আছিল সেই সময়ৰ হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ এনে এগৰাকী অভিনেত্ৰী, যিয়ে গ্লেমাৰৰ লগতে স্বাভাৱিক আৰু সংযত অভিনয়ৰ জৰিয়তে নিজৰ এক সুকীয়া স্থান সৃষ্টি কৰিছিল। তেওঁৰ ‘Chhoti Bahen’, ‘Jab Jab Phool Khile’ আৰু ‘Ittefaq’ আজিও তেওঁৰ অভিনয় জীৱনৰ উল্লেখযোগ্য নিদৰ্শন হিচাপে স্মৰণীয়।*

সায়ৰা বানুৰ জীৱন আৰু উল্লেখযোগ্য ঘটনা

সায়ৰা বানু (Saira Banu) ভাৰতীয় হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ এগৰাকী জনপ্ৰিয় অভিনেত্ৰী। ষাঠি আৰু সত্তৰৰ দশকত তেওঁ বিশেষকৈ ৰোমাণ্টিক আৰু পাৰিবাৰিক ছবিৰ নায়িকা হিচাপে বিপুল জনপ্ৰিয়তা অৰ্জন কৰিছিল। তেওঁৰ অভিনয়ৰ লগতে সৌন্দৰ্য আৰু ব্যক্তিত্বই সেই সময়ৰ হিন্দী চলচ্চিত্ৰত বিশেষ স্থান লাভ কৰিছিল।

জন্ম আৰু পৰিয়াল

সায়ৰা বানুৰ জন্ম ২৩ আগষ্ট ১৯৪৪ চনত তেতিয়াৰ বোম্বে (বৰ্তমান মুম্বাই)ত। তেওঁৰ মাতৃ আছিল বিখ্যাত চলচ্চিত্ৰ অভিনেত্ৰী আৰু গায়িকা নাছিম বানু। চলচ্চিত্ৰৰ পৰিৱেশৰ মাজতে ডাঙৰ-দীঘল হোৱা সায়ৰাই সৰুৰে পৰাই অভিনয়ৰ প্ৰতি আগ্ৰহী হৈছিল।

তেওঁৰ শৈশৱৰ এটা উল্লেখযোগ্য সময় লণ্ডনত কটাইছিল। পিছত ভাৰতলৈ ঘূৰি আহি তেওঁ চলচ্চিত্ৰ জগতত প্ৰৱেশ কৰে।

চলচ্চিত্ৰত প্ৰৱেশ

সায়ৰা বানুৱে ১৯৬১ চনত ‘Junglee’ ছবিৰ জৰিয়তে নায়িকা হিচাপে চলচ্চিত্ৰত আত্মপ্ৰকাশ কৰে। ছবিখনত তেওঁৰ বিপৰীতে অভিনয় কৰিছিল শাম্মী কাপুৰে। ছবিখন সফল হোৱাৰ পিছতে সায়ৰা বানু দৰ্শকৰ মাজত পৰিচিত হৈ পৰে।

তেওঁৰ অভিনয় জীৱনৰ আৰম্ভণিৰ সময়তেই তেওঁক হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ এগৰাকী আগশাৰীৰ নায়িকা হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল।

উল্লেখযোগ্য চলচ্চিত্ৰ

সায়ৰা বানুৱে বহু জনপ্ৰিয় ছবিত অভিনয় কৰিছিল। তাৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য—

Junglee (1961)
Shagird (1967)
Aman (1967)
Padosan (1968)
Sagina (1974)
Purab Aur Paschim (1970)
Victoria No. 203 (1972)
Gopi (1970)
Bairaag (1976)

বিশেষকৈ ‘Padosan’ ছবিত বিন্দু চৰিত্ৰত তেওঁৰ অভিনয় আজিও হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ স্মৰণীয় কমেডি অভিনয়ৰ ভিতৰত গণ্য কৰা হয়।

দিলীপ কুমাৰৰ সৈতে বিবাহ

সায়ৰা বানুৰ জীৱনৰ আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ ঘটনাসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম হৈছে মহান অভিনেতা দিলীপ কুমাৰৰ সৈতে তেওঁৰ বিবাহ।

১৯৬৬ চনৰ ১১ অক্টোবৰত সায়ৰা বানুৱে দিলীপ কুমাৰৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়। তেতিয়া সায়ৰা বানুৰ বয়স আছিল ২২ বছৰ আৰু দিলীপ কুমাৰ তেওঁৰ তুলনাত যথেষ্ট বয়সত ডাঙৰ আছিল।

দুয়োৰে বৈবাহিক জীৱন ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ জগতৰ অন্যতম পৰিচিত দাম্পত্য সম্পৰ্ক হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল। সায়ৰা বানুৱে বহু বছৰ ধৰি দিলীপ কুমাৰৰ সৈতে জীৱন অতিবাহিত কৰে আৰু তেওঁৰ ব্যক্তিগত জীৱনত গুৰুত্বপূৰ্ণ সংগী হৈ থাকে।

দিলীপ কুমাৰৰ সৈতে একেলগে অভিনয়

বিবাহৰ পিছতো দুয়োজনে কেইবাখনো ছবিত একেলগে অভিনয় কৰে। ‘Gopi’ (1970), ‘Sagina’ (1974) আৰু ‘Bairaag’ (1976) আদি ছবিত তেওঁলোকক একেলগে দেখা যায়।

এই ছবিসমূহে তেওঁলোকৰ ব্যক্তিগত আৰু পেছাদাৰী সম্পৰ্ককো চলচ্চিত্ৰ অনুৰাগীৰ মাজত অধিক চৰ্চিত কৰি তোলে।

অভিনয় জীৱনৰ পৰা আঁতৰি অহা

সত্তৰৰ দশকৰ শেষভাগত সায়ৰা বানুৱে চলচ্চিত্ৰত অভিনয়ৰ কাম যথেষ্ট কমাই দিয়ে। তেওঁৰ শেষৰ ফালৰ উল্লেখযোগ্য ছবিসমূহৰ ভিতৰত ‘Faisla’ আৰু ‘Duniya’ আদি উল্লেখ কৰিব পাৰি। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ মূলতঃ ব্যক্তিগত জীৱন আৰু পৰিয়ালক অধিক সময় দিয়ে।

দিলীপ কুমাৰৰ শেষ জীৱনৰ সংগী

দিলীপ কুমাৰৰ জীৱনৰ শেষ পৰ্যায়ত সায়ৰা বানু তেওঁৰ সৈতে আছিল। ৭ জুলাই ২০২১ত দিলীপ কুমাৰৰ মৃত্যু হয়। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পিছত সায়ৰা বানুৱে গভীৰ শোক প্ৰকাশ কৰে আৰু তেওঁলোকৰ বহু দশকৰ দাম্পত্য জীৱনৰ স্মৃতি বিভিন্ন সময়ত শ্বেয়াৰ কৰিছে।

সায়ৰা বানুৰ জীৱনৰ কেইটামান উল্লেখযোগ্য ঘটনা

বছৰ	উল্লেখযোগ্য ঘটনা
১৯৪৪	মুম্বাইত জন্ম
১৯৬১	‘Junglee’ ছবিৰে চলচ্চিত্ৰত আত্মপ্ৰকাশ
১৯৬৬	দিলীপ কুমাৰৰ সৈতে বিবাহ
১৯৬৮	‘Padosan’ ছবিৰ জৰিয়তে বিশেষ জনপ্ৰিয়তা
১৯৭০	‘Gopi’ ছবিত দিলীপ কুমাৰৰ সৈতে অভিনয়
১৯৭৪	‘Sagina’ ছবিত অভিনয়
১৯৭৬	‘Bairaag’ ছবিত অভিনয়
পৰৱৰ্তী সময়	চলচ্চিত্ৰৰ পৰা ক্ৰমান্বয়ে আঁতৰি আহে
২০২১	স্বামী দিলীপ কুমাৰৰ মৃত্যু

উপসংহাৰ

সায়ৰা বানু কেৱল সৌন্দৰ্যৰ বাবে জনপ্ৰিয় নাছিল; ‘Junglee’, ‘Padosan’, ‘Shagird’, ‘Gopi’, ‘Sagina’ আদি ছবিত তেওঁৰ অভিনয়ে তেওঁক হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ ইতিহাসত এক স্মৰণীয় স্থান দিছে। বিশেষকৈ দিলীপ কুমাৰৰ সৈতে তেওঁৰ দীঘলীয়া দাম্পত্য জীৱন তেওঁৰ ব্যক্তিগত জীৱনৰ এক উল্লেখযোগ্য অধ্যায়। ষাঠি-সত্তৰৰ দশকৰ হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ নায়িকাসকলৰ তালিকাত সায়ৰা বানুৰ নাম সন্মানেৰে উল্লেখ কৰা হয়।*

মুমতাজৰ জীৱন আৰু জীৱনৰ উল্লেখযোগ্য ঘটনা

মুমতাজ ভাৰতীয় হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ এগৰাকী অতি জনপ্ৰিয় অভিনেত্ৰী। ১৯৬০ আৰু ১৯৭০ৰ দশকত তেওঁ নিজৰ সৌন্দৰ্য, নৃত্য, অভিনয় আৰু স্বকীয় পৰ্দা-উপস্থিতিৰে হিন্দী ছবিত এক বিশেষ স্থান লাভ কৰিছিল। বিশেষকৈ Mumtaz আৰু Rajesh Khannaৰ সৈতে তেওঁৰ যুটীয়ে দৰ্শকৰ মাজত যথেষ্ট জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰিছিল।

জন্ম আৰু শৈশৱ

মুমতাজৰ জন্ম ৩১ জুলাই ১৯৪৭ চনত বোম্বে (বৰ্তমান মুম্বাই) ত হৈছিল। তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃ আছিল আব্দুল ছেলিম আছকাৰী আৰু শাদি হাবিব আগা। তেওঁ এটা সাধাৰণ পৰিয়ালৰ পৰা আহি অতি কম বয়সতে চলচ্চিত্ৰ জগতত প্ৰৱেশ কৰে।

শৈশৱৰ পৰাই মুমতাজে অভিনয়ৰ প্ৰতি আগ্ৰহ দেখুৱাইছিল। তেওঁৰ ডাঙৰ ভগ্নী মালিকা আৰু পৰিয়ালৰ আন সদস্যসকলেও চলচ্চিত্ৰৰ সৈতে জড়িত আছিল।

চলচ্চিত্ৰ জগতত প্ৰৱেশ

মুমতাজে শিশু শিল্পী হিচাপে ১৯৫৮ চনৰ ‘Sone Ki Chidiya’ ছবিত অভিনয় কৰে। তাৰ পিছত তেওঁ সৰু সৰু চৰিত্ৰত অভিনয় কৰি চলচ্চিত্ৰ জগতত নিজৰ স্থান গঢ়িবলৈ আৰম্ভ কৰে।

প্ৰথমাৱস্থাত তেওঁ বহু ছবিত সহ-অভিনেত্ৰী বা নৃত্যশিল্পী হিচাপে কাম কৰিছিল। সেই সময়ত তেওঁ যথেষ্ট সংগ্ৰাম কৰিবলগীয়া হৈছিল।

জনপ্ৰিয়তাৰ আৰম্ভণি

ষাঠিৰ দশকৰ শেষৰ ফালে মুমতাজে ক্ৰমে মুখ্য অভিনেত্ৰী হিচাপে পৰিচিতি লাভ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। ‘Do Raaste’ (১৯৬৯) ছবিয়ে তেওঁৰ জনপ্ৰিয়তা বহুগুণে বৃদ্ধি কৰে। ছবিখনত ৰাজেশ খান্নাৰ বিপৰীতে তেওঁৰ অভিনয় দৰ্শকে বিশেষভাৱে ভাল পাইছিল।

ইয়াৰ পিছত তেওঁ কেইবাখনো সফল ছবিত অভিনয় কৰে আৰু সেই সময়ৰ এগৰাকী শীৰ্ষস্থানীয় অভিনেত্ৰী হৈ উঠে।

‘Bandhan’ আৰু ‘Mela’

‘Bandhan’ (১৯৬৯) ছবিতো মুমতাজে উল্লেখযোগ্য অভিনয় কৰে। ইয়াৰ পিছত ‘Mela’ (১৯৭১) আদি ছবিত তেওঁৰ অভিনয়ে তেওঁৰ জনপ্ৰিয়তা অধিক বৃদ্ধি কৰে।

‘Khilona’—জীৱনৰ অন্যতম ডাঙৰ সফলতা

মুমতাজৰ অভিনয় জীৱনৰ আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ ছবিসমূহৰ ভিতৰত ‘Khilona’ (১৯৭০) অন্যতম। ছবিখনত তেওঁৰ অভিনয় অত্যন্ত প্ৰশংসিত হয়।

এই ছবিখনৰ বাবে তেওঁ Filmfare Best Actress Award লাভ কৰে। ‘Khilona’ই মুমতাজক এগৰাকী শক্তিশালী আৰু প্ৰতিভাশালী মুখ্য অভিনেত্ৰী হিচাপে প্ৰতিষ্ঠিত কৰে।

ৰাজেশ খান্নাৰ সৈতে সফল যুটি

মুমতাজ আৰু ৰাজেশ খান্নাৰ যুটি হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ অন্যতম জনপ্ৰিয় যুটি আছিল। তেওঁলোকে একেলগে ‘Do Raaste’, ‘Bandhan’, ‘Sachaa Jhutha’, ‘Dushman’, ‘Apna Desh’ আদি ছবিত কাম কৰিছিল।

বিশেষকৈ ৰাজেশ খান্নাৰ সৈতে মুমতাজৰ পৰ্দাৰ ৰোমান্টিক দৃশ্য আৰু গীতসমূহ সেই সময়ৰ দৰ্শকৰ মাজত অত্যন্ত জনপ্ৰিয় হৈছিল।

উল্লেখযোগ্য চলচ্চিত্ৰ

মুমতাজৰ উল্লেখযোগ্য ছবিসমূহৰ ভিতৰত—

Sone Ki Chidiya (১৯৫৮)
Do Raaste (১৯৬৯)
Bandhan (১৯৬৯)
Khilona (১৯৭০)
Sachaa Jhutha (১৯৭০)
Mela (১৯৭১)
Tere Mere Sapne (১৯৭১)
Dushman (১৯৭১)
Apna Desh (১৯৭২)
Roti (১৯৭৪)
Aap Ki Kasam (১৯৭৪)
Prem Kahani (১৯৭৫)
Nagin (১৯৭৬)

‘Aap Ki Kasam’ আৰু ‘Roti’

‘Aap Ki Kasam’ (১৯৭৪) ছবিত ৰাজেশ খান্নাৰ সৈতে তেওঁৰ অভিনয় বিশেষভাৱে স্মৰণীয়। ছবিখনৰ গীতসমূহো বিপুল জনপ্ৰিয় হৈছিল।

‘Roti’ (১৯৭৪) ছবিখনতো তেওঁ ৰাজেশ খান্নাৰ সৈতে অভিনয় কৰে। এই ছবিখনৰ জৰিয়তে তেওঁ নিজৰ অভিনয় প্ৰতিভাৰ আন এটা দিশ দৰ্শকৰ আগত প্ৰকাশ কৰে।

বিবাহ

মুমতাজে ১৯৭৪ চনত ময়ূৰ মাধৱানীৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়। ময়ূৰ মাধৱানী এজন ব্যৱসায়ী। তেওঁলোকৰ দুগৰাকী কন্যা আছে।

চলচ্চিত্ৰৰ পৰা আঁতৰি যোৱা

মুমতাজে ১৯৭০ৰ দশকৰ মাজভাগত চলচ্চিত্ৰ জগতৰ পৰা ক্ৰমে আঁতৰি যায়। তেওঁৰ শেষৰ দিশৰ উল্লেখযোগ্য ছবিসমূহৰ ভিতৰত ‘Aaina’ (১৯৭৭) আৰু ‘Aandhiyan’ (১৯৯০) উল্লেখযোগ্য।

যদিও তেওঁ তুলনামূলকভাৱে কম সময়হে মুখ্য অভিনেত্ৰী হিচাপে সক্ৰিয় আছিল, তথাপি সেই সময়ছোৱাত তেওঁ হিন্দী চলচ্চিত্ৰত এক শক্তিশালী ছাপ পেলাবলৈ সক্ষম হৈছিল।

পুৰস্কাৰ আৰু সন্মান

মুমতাজে তেওঁৰ অভিনয়ৰ বাবে কেইবাটাও সন্মান লাভ কৰিছে। ইয়াৰ ভিতৰত বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য—

Filmfare Best Actress Award — Khilona (১৯৭০)
Filmfare Lifetime Achievement Award — ২০০৮

মুমতাজৰ বিশেষত্ব

মুমতাজৰ অভিনয়ৰ এটা বিশেষ বৈশিষ্ট্য আছিল তেওঁৰ স্বাভাৱিক অভিনয়, নৃত্যৰ দক্ষতা, সৌন্দৰ্য আৰু পৰ্দাত প্ৰাণৱন্ত উপস্থিতি। ষাঠি আৰু সত্তৰৰ দশকৰ বহু অভিনেত্ৰীৰ মাজত তেওঁ নিজৰ এক সুকীয়া পৰিচয় সৃষ্টি কৰিছিল।

সামৰণি

মুমতাজৰ চলচ্চিত্ৰ জীৱন তুলনামূলকভাৱে দীঘলীয়া নাছিল, কিন্তু কম সময়তে অধিক সফলতা লাভ কৰা অভিনেত্ৰী হিচাপে তেওঁ ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰৰ ইতিহাসত স্মৰণীয় হৈ আছে। Khilona, Do Raaste, Bandhan, Aap Ki Kasam, Roti আদি ছবিৰ জৰিয়তে তেওঁ নিজৰ অভিনয় প্ৰতিভাৰ পৰিচয় দিছিল। ৰাজেশ খান্নাৰ সৈতে তেওঁৰ যুটিও হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ সোণালী যুগৰ এক স্মৰণীয় অধ্যায় হৈ ৰৈছে।*

জয়া ভাদুৰীৰ জীৱন আৰু কৰ্ম

জয়া ভাদুৰী, বিবাহৰ পিছত জয়া বচ্চন নামেৰে পৰিচিত, ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰৰ এগৰাকী বিশিষ্ট অভিনেত্ৰী আৰু ৰাজনীতিবিদ। স্বাভাৱিক আৰু সংযত অভিনয়ৰ বাবে তেওঁ হিন্দী তথা বাংলা চলচ্চিত্ৰত বিশেষ খ্যাতি অৰ্জন কৰিছে।

জন্ম আৰু পৰিয়াল

জয়া ভাদুৰীৰ জন্ম ৯ এপ্ৰিল ১৯৪৮ চনত মধ্যপ্ৰদেশৰ জবলপুৰত। তেওঁৰ পিতৃ আছিল সাংবাদিক আৰু লেখক তৰুন কুমাৰ ভাদুৰী আৰু মাতৃ ইন্দিৰা ভাদুৰী। তেওঁ ভূপালৰ St. Joseph’s Convent School-ত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰাৰ পিছত পুনেৰ Film and Television Institute of India (FTII)-ত অভিনয়ৰ প্ৰশিক্ষণ লাভ কৰে।

চলচ্চিত্ৰত প্ৰৱেশ

জয়াই অতি কম বয়সতে চলচ্চিত্ৰ জগতত প্ৰৱেশ কৰে। সত্যজিৎ ৰায় পৰিচালিত বাংলা চলচ্চিত্ৰ ‘মহানগৰ’ (Mahanagar, 1963)-ত কিশোৰী অভিনেত্ৰী হিচাপে অভিনয় কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত হৃষীকেশ মুখাৰ্জীৰ ‘গুড্ডী’ (Guddi, 1971) ছবিৰ জৰিয়তে হিন্দী চলচ্চিত্ৰত এগৰাকী পূৰ্ণাঙ্গ অভিনেত্ৰী হিচাপে বিশেষ পৰিচিতি লাভ কৰে।

সফল অভিনয় জীৱন

১৯৭০ৰ দশকত জয়া ভাদুৰী হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ অন্যতম জনপ্ৰিয় অভিনেত্ৰী হৈ পৰে। তেওঁৰ উল্লেখযোগ্য ছবিসমূহৰ ভিতৰত আছে—

Guddi (1971)
Uphaar (1971)
Koshish (1972)
Abhimaan (1973)
Zanjeer (1973)
Kora Kagaz (1974)
Chupke Chupke (1975)
Mili (1975)
Sholay (1975)
Nauker (1979)
Silsila (1981)

বিশেষকৈ ‘অভিমান’, ‘কোৰা কাগজ’, ‘কোশিশ’ আৰু ‘শোলে’-ত তেওঁৰ অভিনয়ে দৰ্শকৰ মাজত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলায়।

অমিতাভ বচ্চনৰ সৈতে বিবাহ

৩ জুন ১৯৭৩ চনত জয়াই অভিনেতা অমিতাভ বচ্চনৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়। তেওঁলোকৰ দুই সন্তান—শ্বেতা বচ্চন নন্দা আৰু অভিষেক বচ্চন। বিবাহ আৰু সন্তানৰ পিছত জয়াই চলচ্চিত্ৰত অভিনয়ৰ পৰিমাণ যথেষ্ট কমাই দিয়ে।

পুনৰ চলচ্চিত্ৰলৈ উভতি অহা

দীৰ্ঘ বিৰতিৰ পিছত জয়া ভাদুৰী ‘Hazaar Chaurasi Ki Maa’ (1998) ছবিৰ জৰিয়তে পুনৰ অভিনয়লৈ ঘূৰি আহে। তাৰ পিছত Fiza (2000), Kabhi Khushi Kabhie Gham (2001) আৰু Kal Ho Naa Ho (2003)-ৰ দৰে ছবিত তেওঁৰ অভিনয়ে নতুন প্ৰজন্মৰ দৰ্শকৰ মাজতো জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰে। ২০২৩ চনত তেওঁ ‘Rocky Aur Rani Kii Prem Kahaani’ ছবিত অভিনয় কৰে।

বঁটা আৰু সন্মান

জয়া বচ্চনে অভিনয়ৰ বাবে কেইবাটাও সন্মান লাভ কৰিছে। ১৯৯২ চনত ভাৰত চৰকাৰে তেওঁক ‘পদ্মশ্ৰী’ সন্মানেৰে বিভূষিত কৰে। তেওঁ ফিল্মফেয়াৰ বঁটাও কেইবাবাৰো লাভ কৰিছে।

ৰাজনীতিত প্ৰৱেশ

চলচ্চিত্ৰৰ উপৰি জয়া বচ্চনে ৰাজনীতিতো সক্ৰিয় ভূমিকা গ্ৰহণ কৰিছে। ২০০৪ চনত সমাজবাদী পাৰ্টিৰ প্ৰাৰ্থী হিচাপে প্ৰথমবাৰৰ বাবে ৰাজ্যসভালৈ নিৰ্বাচিত হয়। তাৰ পিছত তেওঁ কেইবাবাৰো ৰাজ্যসভাৰ সদস্য হিচাপে নিৰ্বাচিত হৈছে। ২০২৬ চনলৈ তেওঁ ৰাজ্যসভাৰ সদস্য হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি আছে।

উপসংহাৰ

জয়া ভাদুৰীৰ জীৱন কেৱল এগৰাকী সফল অভিনেত্ৰীৰ কাহিনী নহয়; ই এগৰাকী শিল্পীৰ অভিনয় প্ৰতিভা, পাৰিবাৰিক জীৱন, সমাজসেৱা আৰু ৰাজনৈতিক সক্ৰিয়তাৰ এক দীঘলীয়া যাত্ৰা। স্বাভাৱিক অভিনয়শৈলীৰে তেওঁ ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰত নিজৰ এক সুকীয়া স্থান সৃষ্টি কৰিছে। বহু দশক ধৰি চলচ্চিত্ৰ আৰু ৰাজহুৱা জীৱনত তেওঁৰ উপস্থিতি ভাৰতীয় সংস্কৃতিৰ এক উল্লেখযোগ্য অংশ হৈ আছে। *

হেমা মালিনীৰ জীৱনী আৰু কৰ্ম

জন্ম: ১৬ অক্টোবৰ ১৯৪৮
জন্মস্থান: আম্মানকুড়ি, তামিলনাডু
পিতৃ: ভি. এছ. আৰ. চক্ৰৱৰ্তী
মাতৃ: জয়া লক্ষ্মী চক্ৰৱৰ্তী
স্বামী: অভিনেতা ধৰ্মেন্দ্ৰ
সন্তান: এশা দেওল আৰু আহানা দেওল
পেছা: অভিনেত্ৰী, নৃত্যশিল্পী, পৰিচালক, প্ৰযোজক আৰু ৰাজনীতিবিদ।

শৈশৱ আৰু নৃত্যশিক্ষা

হেমা মালিনীৰ সৰুৰে পৰাই নৃত্যৰ প্ৰতি গভীৰ আগ্ৰহ আছিল। তেওঁ ভাৰতনাট্যমৰ প্ৰশিক্ষণ গ্ৰহণ কৰিছিল। অভিনয়ৰ সমান্তৰালভাৱে নৃত্যক তেওঁ নিজৰ সাংস্কৃতিক পৰিচয়ৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ হিচাপে গঢ়ি তুলিছিল। পিছলৈ মঞ্চত ভাৰতনাট্যম প্ৰদৰ্শন কৰি তেওঁ যথেষ্ট সুনাম অৰ্জন কৰে।

চলচ্চিত্ৰত প্ৰৱেশ

১৯৬৩ চনত তামিল চলচ্চিত্ৰ ‘Idhu Sathiyam’-ৰ জৰিয়তে তেওঁ চলচ্চিত্ৰ জগতত প্ৰৱেশ কৰে। হিন্দী চলচ্চিত্ৰত তেওঁৰ প্ৰথম উল্লেখযোগ্য মুখ্য ভূমিকাৰ ছবি আছিল ‘Sapno Ka Saudagar’ (১৯৬৮), য’ত তেওঁ ৰাজ কাপুৰৰ বিপৰীতে অভিনয় কৰিছিল। ছবিখন তেওঁৰ বাবে হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ দুৱাৰ মুকলি কৰাৰ ক্ষেত্ৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ আছিল।

‘Dream Girl’ হিচাপে পৰিচিতি

সৌন্দৰ্য, নৃত্য, অভিনয় আৰু ব্যক্তিত্বৰ বাবে হেমা মালিনী অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ অন্যতম জনপ্ৰিয় অভিনেত্ৰী হৈ পৰে। তেওঁক চলচ্চিত্ৰজগতত “Dream Girl” বুলি অভিহিত কৰা হৈছিল। ১৯৭৭ চনত তেওঁ ‘Dream Girl’ নামৰ ছবিতো অভিনয় কৰে।

‘Seeta Aur Geeta’—এটা স্মৰণীয় সফলতা

১৯৭২ চনৰ ‘Seeta Aur Geeta’ ছবিখন তেওঁৰ অভিনয় জীৱনৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য মাইলৰ খুঁটি। ছবিখনত তেওঁ দ্বৈত চৰিত্ৰ—সীতা আৰু গীতা—অভিনয় কৰিছিল। এই ছবিৰ অভিনয়ৰ বাবে তেওঁ Filmfare Best Actress Award লাভ কৰে। হেমা মালিনী ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ জগতৰ এগৰাকী কিংবদন্তি অভিনেত্ৰী, নৃত্যশিল্পী, চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক, প্ৰযোজক আৰু ৰাজনীতিবিদ। তেওঁ হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ “Dream Girl” হিচাপে বিশেষভাৱে পৰিচিত। অভিনয়ৰ লগতে ভাৰতনাট্যম নৃত্যতো তেওঁৰ বিশেষ দক্ষতা আছে।

‘Sholay’ আৰু বাসন্তী

১৯৭৫ চনৰ ঐতিহাসিক ছবি ‘Sholay’-ত হেমা মালিনীয়ে বাসন্তী চৰিত্ৰত অভিনয় কৰি ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰৰ ইতিহাসত নিজৰ নাম স্থায়ী কৰি তোলে। ধৰ্মেন্দ্ৰৰ সৈতে তেওঁৰ যুটীও দৰ্শকৰ মাজত অতি জনপ্ৰিয় হৈছিল। ‘Sholay’-ৰ বাসন্তী আজিও হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ অন্যতম স্মৰণীয় মহিলা চৰিত্ৰ।

ধৰ্মেন্দ্ৰৰ সৈতে বিবাহ

হেমা মালিনী আৰু ধৰ্মেন্দ্ৰৰ পৰ্দাৰ যুটী ক্ৰমান্বয়ে বাস্তৱ জীৱনৰ সম্পৰ্কলৈ পৰিণত হয়। দুয়োজনে ২ মে’ ১৯৮০ তাৰিখে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়। তেওঁলোকৰ দুই কন্যা—এশা দেওল আৰু আহানা দেওল।

পৰিচালনা আৰু প্ৰযোজনা

অভিনয়ৰ বাহিৰেও হেমা মালিনীয়ে চলচ্চিত্ৰ প্ৰযোজনা আৰু পৰিচালনাৰ ক্ষেত্ৰত কাম কৰে। ‘Dil Aashna Hai’ (১৯৯২) তেওঁৰ পৰিচালিত উল্লেখযোগ্য ছবি।

‘Baghban’-ৰ জৰিয়তে পুনৰ চৰ্চালৈ

২০০৩ চনৰ ‘Baghban’ ছবিত অমিতাভ বচ্চনৰ সৈতে হেমা মালিনীৰ অভিনয়ে পুনৰ দৰ্শকৰ বিশেষ প্ৰশংসা লাভ কৰে। ছবিখনে তেওঁৰ অভিনয় প্ৰতিভাৰ পৰিপক্বতা পুনৰ প্ৰমাণ কৰে।

ৰাজনৈতিক জীৱন

হেমা মালিনী পিছলৈ ৰাজনীতিতো সক্ৰিয়ভাৱে জড়িত হয়। তেওঁ ২০০৩–২০০৯ সময়ছোৱাত ৰাজ্যসভাৰ সদস্য আছিল। ২০১৪ চনৰ লোকসভা নিৰ্বাচনত তেওঁ উত্তৰ প্ৰদেশৰ মথুৰা সমষ্টিৰ পৰা বিজেপিৰ প্ৰাৰ্থী হিচাপে নিৰ্বাচিত হয় আৰু পৰৱৰ্তী সময়তো মথুৰাক প্ৰতিনিধিত্ব কৰি আহিছে।

জীৱনৰ উল্লেখযোগ্য ঘটনা

১৯৪৮ — তামিলনাডুত জন্মগ্ৰহণ।
১৯৬৩ — ‘Idhu Sathiyam’ৰ জৰিয়তে চলচ্চিত্ৰত আত্মপ্ৰকাশ।
১৯৬৮ — ‘Sapno Ka Saudagar’-ৰ জৰিয়তে হিন্দী ছবিত মুখ্য অভিনেত্ৰী হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ।
১৯৭২ — ‘Seeta Aur Geeta’-ৰ বাবে Filmfare Best Actress Award লাভ।
১৯৭৫ — ‘Sholay’-ৰ বাসন্তী চৰিত্ৰই তেওঁক কিংবদন্তি অভিনেত্ৰীলৈ পৰিণত কৰে।
১৯৮০ — ধৰ্মেন্দ্ৰৰ সৈতে বিবাহ। ১৯৯২ — ‘Dil Aashna Hai’ পৰিচালনা কৰে।
২০০০ — ভাৰত চৰকাৰৰ পদ্মশ্ৰী সন্মান লাভ।
২০০৩–২০০৯ — ৰাজ্যসভাৰ সদস্য হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ।
২০০৬ — ভাৰতীয় নৃত্য-সংস্কৃতিলৈ অৱদানৰ বাবে SaMaPa Vitasta Award লাভ।
২০১৪ — মথুৰাৰ পৰা লোকসভালৈ নিৰ্বাচিত।
২০২১ — ৫২তম IFFI-ত Indian Film Personality of the Year Award লাভ।

উপসংহাৰ

হেমা মালিনীৰ জীৱন কেৱল এগৰাকী সফল অভিনেত্ৰীৰ কাহিনী নহয়; ই অভিনয়, নৃত্য, চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণ আৰু ৰাজনীতি—এই সকলো ক্ষেত্ৰতে নিজৰ প্ৰতিভা প্ৰমাণ কৰা এগৰাকী নাৰীৰ সফল যাত্ৰা। ‘Seeta Aur Geeta’, ‘Sholay’, ‘Dream Girl’, ‘Baghban’ আদি ছবিৰ চৰিত্ৰসমূহে তেওঁক ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰৰ ইতিহাসত এক বিশেষ স্থান দিছে। পদ্মশ্ৰী আৰু আন বহু সন্মানে তেওঁৰ দীঘলীয়া সাংস্কৃতিক অৱদানক স্বীকৃতি দিছে।*

ৰাখী গুলজাৰৰ জীৱন আৰু কৰ্ম

ৰাখী গুলজাৰ (Rakhee Gulzar) ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰৰ এগৰাকী বিশিষ্ট অভিনেত্ৰী। হিন্দী আৰু বঙালী চলচ্চিত্ৰত অভিনয় কৰি তেওঁ নিজৰ এক সুকীয়া স্থান লাভ কৰিছে। তেওঁৰ অভিনয়ৰ বিশেষত্ব আছিল সংযত অভিব্যক্তি, গভীৰ আবেগ আৰু চৰিত্ৰৰ সৈতে নিজকে মিলাই লোৱাৰ ক্ষমতা।

জন্ম আৰু শৈশৱ

ৰাখী গুলজাৰৰ জন্ম ১৫ আগষ্ট ১৯৪৭ চনত তেতিয়াৰ বংগ প্ৰদেশৰ ৰাণাঘাটৰ ওচৰৰ ৰাণাঘাট অঞ্চলত (বৰ্তমান পশ্চিমবংগ) হৈছিল। তেওঁৰ সম্পূৰ্ণ নাম আছিল ৰাখী মজুমদাৰ (Rakhee Majumdar)। তেওঁ এটা বঙালী পৰিয়ালত ডাঙৰ-দীঘল হৈছিল।

সৰুৰে পৰাই অভিনয়ৰ প্ৰতি তেওঁৰ আগ্ৰহ আছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ চলচ্চিত্ৰ জগতত প্ৰৱেশ কৰি অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে এগৰাকী প্ৰতিভাৱান অভিনেত্ৰী হিচাপে পৰিচিত হয়।

চলচ্চিত্ৰ জগতত প্ৰৱেশ

ৰাখীৰ চলচ্চিত্ৰ জীৱনৰ আৰম্ভণি হৈছিল বঙালী চলচ্চিত্ৰৰ জৰিয়তে। ১৯৬৭ চনৰ বঙালী ছবি Badhu Baran-ত তেওঁ অভিনয় কৰে। ইয়াৰ পিছত হিন্দী চলচ্চিত্ৰলৈ আহি ১৯৭০ চনৰ Jeevan Mrityu ছবিৰ জৰিয়তে বিশেষ পৰিচিতি লাভ কৰে।

উল্লেখযোগ্য চলচ্চিত্ৰ

ৰাখী গুলজাৰে বিভিন্ন ধৰণৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰি দৰ্শকৰ মন জয় কৰে। তেওঁৰ উল্লেখযোগ্য ছবিসমূহৰ ভিতৰত আছে—

Jeevan Mrityu (1970)
Sharmeelee (1971)
Lal Patthar (1971)
Daag: A Poem of Love (1973)
Heera Panna (1973)
Blackmail (1973)
*1973ৰ Aankhon Aankhon Mein
Tapasya (1976)
Kabhi Kabhie (1976)
Doosra Aadmi (1977)
Ram Lakhan (1989)
Ram Lakhan আৰু Saugandh–ৰ দৰে ছবিত মাতৃৰ চৰিত্ৰ
Baazigar (1993)
Karan Arjun (1995)
Border (1997)
Ram Lakhan, Baazigar, Karan Arjun আদিত স্মৰণীয় অভিনয়।

গুলজাৰৰ সৈতে বিবাহ

ৰাখীৰ ব্যক্তিগত জীৱনৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য ঘটনা আছিল বিখ্যাত কবি, গীতিকাৰ আৰু চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক Gulzar-ৰ সৈতে তেওঁৰ বিবাহ।

দুয়োৰে বিবাহ হৈছিল ১৯৭৩ চনত। তেওঁলোকৰ এগৰাকী কন্যা আছে—মেঘনা গুলজাৰ, যি পৰৱৰ্তী সময়ত চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক আৰু লেখিকা হিচাপে পৰিচিত হয়।

ৰাখী আৰু গুলজাৰৰ বৈবাহিক জীৱন দীৰ্ঘস্থায়ী নহ’ল যদিও তেওঁলোকৰ কন্যা মেঘনা গুলজাৰ চলচ্চিত্ৰ জগতত নিজৰ সুকীয়া পৰিচয় গঢ়ি তুলিছে।

Abhimaan–ত বিশেষ অভিনয়

১৯৭৩ চনৰ Abhimaan ছবিখন ৰাখীৰ অভিনয় জীৱনৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ ছবি। Amitabh Bachchan-ৰ সৈতে তেওঁ অভিনয় কৰা এই ছবিখনত দাম্পত্য জীৱন, অহংকাৰ, সফলতা আৰু মানসিক সংঘাত অতি সূক্ষ্মভাৱে উপস্থাপন কৰা হৈছিল।

ৰাখীৰ অভিনয়ে ছবিখনক বিশেষ মৰ্যাদা প্ৰদান কৰে।

মাতৃৰ চৰিত্ৰত নতুন পৰিচয়

কেৰিয়াৰৰ পিছৰ পৰ্যায়ত ৰাখীয়ে বহু ছবিত মাতৃৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে। কিন্তু তেওঁ কেৱল “মা”ৰ চৰিত্ৰতে সীমাবদ্ধ নাছিল। Baazigar, Karan Arjun, Ram Lakhan আদি ছবিত তেওঁৰ মাতৃৰ চৰিত্ৰসমূহ দৰ্শকৰ মাজত বিশেষ জনপ্ৰিয় হয়।

বিশেষকৈ Karan Arjun-ত তেওঁৰ সংলাপ আৰু পুত্ৰসকলৰ প্ৰতি থকা মাতৃস্নেহ আজিও জনপ্ৰিয়।

বঁটা আৰু সন্মান

ৰাখী গুলজাৰে অভিনয়ৰ বাবে কেইবাটাও গুৰুত্বপূৰ্ণ সন্মান লাভ কৰিছে। তেওঁ Filmfare Award-কে ধৰি বিভিন্ন বঁটা লাভ কৰে। Daag, Ram Lakhan আদি ছবিত অভিনয়ৰ বাবে তেওঁ বিশেষ স্বীকৃতি লাভ কৰে।

২০০৩ চনত ভাৰত চৰকাৰে তেওঁক পদ্মশ্ৰী সন্মানেৰে সন্মানিত কৰে।

চলচ্চিত্ৰৰ পৰা আঁতৰি থকা

জীৱনৰ এটা সময়ত ৰাখী গুলজাৰে চলচ্চিত্ৰত অভিনয়ৰ পৰিমাণ যথেষ্ট কমাই দিয়ে। তেওঁ মূলসুঁতিৰ চলচ্চিত্ৰৰ পৰা প্ৰায় আঁতৰি গৈ নিজৰ ব্যক্তিগত জীৱন আৰু প্ৰকৃতিৰ প্ৰতি অধিক মনোযোগ দিয়ে বুলি বিভিন্ন সাক্ষাৎকাৰত প্ৰকাশ পাইছে।

ৰাখী গুলজাৰৰ বিশেষত্ব

ৰাখী গুলজাৰৰ অভিনয়ৰ মূল শক্তি আছিল স্বাভাৱিকতা, সংযম আৰু আবেগৰ গভীৰ প্ৰকাশ। নায়িকা, পত্নী, প্ৰেমিকা, মাতৃ—প্ৰায় প্ৰতিটো চৰিত্ৰতে তেওঁ বিশ্বাসযোগ্যতা সৃষ্টি কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল।

সংক্ষেপে জীৱনৰ উল্লেখযোগ্য ঘটনা

বছৰ	উল্লেখযোগ্য ঘটনা
১৯৪৭	পশ্চিমবংগত জন্ম
১৯৬৭	বঙালী ছবি Badhu Baran-ৰ জৰিয়তে চলচ্চিত্ৰত প্ৰৱেশ
১৯৭০	Jeevan Mrityu-ৰ জৰিয়তে হিন্দী চলচ্চিত্ৰত পৰিচিতি
১৯৭১	Sharmeelee আৰু Lal Patthar-ৰ জৰিয়তে জনপ্ৰিয়তা বৃদ্ধি
১৯৭৩	গুলজাৰৰ সৈতে বিবাহ; Daag আৰু Abhimaan-ত উল্লেখযোগ্য অভিনয়
১৯৭৬	Kabhi Kabhie আৰু Tapasya-ত প্ৰশংসিত অভিনয়
১৯৮০–৯০ দশক	মাতৃৰ চৰিত্ৰতো অসাধাৰণ জনপ্ৰিয়তা
১৯৯৩	Baazigar-ত স্মৰণীয় মাতৃৰ চৰিত্ৰ
১৯৯৫	Karan Arjun-ত উল্লেখযোগ্য অভিনয়
১৯৯৭	Border-ত অভিনয়
২০০৩	ভাৰত চৰকাৰৰ পদ্মশ্ৰী সন্মান লাভ

ৰাখী গুলজাৰ ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰৰ সেইসকল অভিনেত্ৰীৰ ভিতৰত অন্যতম, যিয়ে নায়িকাৰ পৰা মাতৃলৈকে বিভিন্ন বয়সৰ চৰিত্ৰত নিজৰ অভিনয় প্ৰতিভাৰ স্বাক্ষৰ ৰাখিছে। তেওঁৰ অভিনীত চৰিত্ৰসমূহ আজিও হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ ইতিহাসত স্মৰণীয়।*

ৰেখাৰ জীৱন আৰু জীৱনৰ উল্লেখযোগ্য ঘটনা

ৰেখা ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ জগতৰ এগৰাকী কিংবদন্তি অভিনেত্ৰী। সৌন্দৰ্য, অভিনয় প্ৰতিভা, নৃত্য আৰু নিজস্ব ব্যক্তিত্বৰ বাবে তেওঁ হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ ইতিহাসত এক বিশেষ স্থান লাভ কৰিছে। তেওঁৰ সম্পূৰ্ণ নাম ভানুৰেখা গণেশন। তেওঁ বহু দশক ধৰি চলচ্চিত্ৰত অভিনয় কৰি আহিছে আৰু বহু স্মৰণীয় চৰিত্ৰ সৃষ্টি কৰিছে।

জন্ম আৰু পৰিয়াল

ৰেখাৰ জন্ম ১০ অক্টোবৰ ১৯৫৪ চনত মাদ্ৰাজ (বৰ্তমান চেন্নাই), তামিলনাডুত। তেওঁৰ পিতৃ আছিল দক্ষিণ ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰৰ জনপ্ৰিয় অভিনেতা জেমিনি গণেশন আৰু মাতৃ আছিল অভিনেত্ৰী পুষ্পাৱল্লী।

শৈশৱত পৰিয়ালৰ আৰ্থিক আৰু ব্যক্তিগত সমস্যাৰ মাজেৰে তেওঁ ডাঙৰ-দীঘল হয়। অতি কম বয়সতে তেওঁ চলচ্চিত্ৰ জগতত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ বাধ্য হৈছিল।

চলচ্চিত্ৰত প্ৰৱেশ

ৰেখাই শিশুশিল্পী হিচাপে তেলুগু চলচ্চিত্ৰ ‘Rangula Ratnam’-ত অভিনয় কৰে। পিছলৈ হিন্দী চলচ্চিত্ৰত তেওঁৰ যাত্ৰা আৰম্ভ হয়।

তেওঁৰ প্ৰথম উল্লেখযোগ্য হিন্দী ছবি আছিল ‘Sawan Bhadon’ (১৯৭০)। ছবিখন সফল হোৱাৰ পিছত তেওঁ বলিউডত পৰিচিতি লাভ কৰে।

আৰম্ভণিৰ সংগ্ৰাম

চলচ্চিত্ৰ জীৱনৰ আৰম্ভণিতে ৰেখাক বহু সমালোচনাৰ সন্মুখীন হ’বলগীয়া হৈছিল। তেওঁৰ চেহেৰা, উচ্চাৰণ, ভাষাজ্ঞান আৰু অভিনয়ৰ ওপৰত নানা মন্তব্য কৰা হৈছিল। কিন্তু কঠোৰ পৰিশ্ৰম আৰু আত্মবিশ্বাসেৰে তেওঁ নিজৰ ৰূপ আৰু অভিনয় দুয়োটাতে ব্যাপক পৰিৱৰ্তন আনিলে।

সত্তৰৰ দশকৰ শেষৰ ফালে তেওঁ এগৰাকী শক্তিশালী অভিনেত্ৰী হিচাপে প্ৰতিষ্ঠিত হয়।

উল্লেখযোগ্য চলচ্চিত্ৰ

ৰেখাৰ অভিনয় জীৱনৰ বহু ছবি বিশেষভাৱে স্মৰণীয়। ইয়াৰ ভিতৰত—

Sawan Bhadon (১৯৭০)
Namak Haraam (১৯৭৩)
Ghar (১৯৭৮)
Muqaddar Ka Sikandar (১৯৭৮)
Suhaag (১৯৭৯)
Khubsoorat (১৯৮০)
Umrao Jaan (১৯৮১)
Silsila (১৯৮১)
Utsav (১৯৮৪)
Khoon Bhari Maang (১৯৮৮)
Ijaazat (১৯৮৭)
Khoobsurat (১৯৮০)

‘উমৰাও জান’—জীৱনৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ অধ্যায়

১৯৮১ চনত মুক্তি পোৱা ‘Umrao Jaan’ ৰেখাৰ অভিনয় জীৱনৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ ছবি। মুজাফ্ফৰ আলীৰ পৰিচালনাত নিৰ্মিত এই ছবিত তেওঁ উমৰাও জানৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে।

এই অভিনয়ৰ বাবে ৰেখাই শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা লাভ কৰে। উমৰাও জানৰ চৰিত্ৰটোৱে তেওঁক ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰৰ এগৰাকী অসাধাৰণ অভিনেত্ৰী হিচাপে অধিক প্ৰতিষ্ঠিত কৰে।

‘খুন ভৰি মাং’ আৰু নতুন ৰূপ

‘Khoon Bhari Maang’ (১৯৮৮) ছবিত ৰেখাই সম্পূৰ্ণ ভিন্ন ধৰণৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে। প্ৰতিশোধপৰায়ণ এগৰাকী নাৰীৰ চৰিত্ৰত তেওঁৰ অভিনয় দৰ্শকৰ মাজত বিশেষ জনপ্ৰিয় হয়।

এই ছবিৰ বাবে তেওঁ Filmfare Award for Best Actress লাভ কৰে।

অমিতাভ বচ্চনৰ সৈতে অভিনয়

ৰেখাৰ চলচ্চিত্ৰ জীৱনৰ সৈতে Amitabh Bachchan-ৰ নামো বহু সময়ত একেলগে উচ্চাৰিত হয়। দুয়োজনে ‘Muqaddar Ka Sikandar’, ‘Silsila’, ‘Mr. Natwarlal’, ‘Suhaag’ আদি ছবিত অভিনয় কৰিছিল।

বিশেষকৈ ‘Silsila’ (১৯৮১) ছবিখনে দুয়োৰে পৰ্দাৰ ৰসায়নক লৈ দৰ্শকৰ মাজত ব্যাপক চৰ্চাৰ সৃষ্টি কৰিছিল।

বঁটা আৰু সন্মান

ৰেখাই অভিনয়ৰ বাবে বহু সন্মান লাভ কৰিছে। উল্লেখযোগ্যসমূহ হ’ল—

National Film Award for Best Actress — Umrao Jaan
Filmfare Award for Best Actress — Khoon Bhari Maang
Filmfare Lifetime Achievement Award
পদ্মশ্ৰী — ভাৰত চৰকাৰৰ পৰা, ২০১০ চনত

ব্যক্তিগত জীৱন

ৰেখাৰ ব্যক্তিগত জীৱন সদায়েই সংবাদ মাধ্যম আৰু দৰ্শকৰ আগ্ৰহৰ বিষয় হৈ আহিছে। তেওঁ মুকেশ আগৰৱালক ১৯৯০ চনত বিবাহ কৰিছিল। বিবাহৰ কিছুদিন পিছতে তেওঁলোকৰ সম্পৰ্কৰ অৱনতি ঘটে আৰু পিছত মুকেশ আগৰৱালৰ মৃত্যু হয়।

ৰেখাই ব্যক্তিগত জীৱনক সাধাৰণতে সংবাদ মাধ্যমৰ পৰা আঁতৰাই ৰাখিছে। তেওঁৰ ব্যক্তিগত সম্পৰ্কক লৈ বহু চৰ্চা হ’লেও তেওঁ নিজে এই বিষয়ত অতি সংযতভাৱে কথা কৈ আহিছে।

ৰেখাৰ ব্যক্তিত্ব আৰু অৱদান

ৰেখাৰ বিশেষত্ব কেৱল সৌন্দৰ্যত নহয়; নিজকে সময়ৰ সৈতে পৰিৱৰ্তন কৰি এগৰাকী শক্তিশালী অভিনেত্ৰী হিচাপে পুনৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ ক্ষমতা তেওঁৰ অন্যতম বৃহৎ কৃতিত্ব।

সাধাৰণতে যিগৰাকী অভিনেত্ৰীয়ে চলচ্চিত্ৰত কম বয়সত জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰে, তেওঁৰ বাবে বহু দশক ধৰি প্ৰাসংগিক হৈ থকাটো কঠিন। কিন্তু ৰেখাই বিভিন্ন বয়সত বিভিন্ন ধৰণৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰি নিজৰ স্থান অটুট ৰাখিছে।

জীৱনৰ উল্লেখযোগ্য ঘটনাসমূহ — চমুকৈ

বছৰ	উল্লেখযোগ্য ঘটনা
১৯৫৪	মাদ্ৰাজত জন্ম
শৈশৱ	শিশুশিল্পী হিচাপে চলচ্চিত্ৰত প্ৰৱেশ
১৯৭০	Sawan Bhadonৰ জৰিয়তে হিন্দী চলচ্চিত্ৰত পৰিচিতি
১৯৭৮	Ghar আৰু Muqaddar Ka Sikandarৰ জৰিয়তে অভিনয়ৰ নতুন পৰিচয়
১৯৮০	Khubsooratৰ সফলতা
১৯৮১	Umrao Jaan—জীৱনৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ অভিনয়
১৯৮১	Umrao Jaanৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা
১৯৮১	Silsilaৰ বাবে ব্যাপক চৰ্চা
১৯৮৮	Khoon Bhari Maangৰ বাবে Filmfare Best Actress
১৯৯০	মুকেশ আগৰৱালৰ সৈতে বিবাহ
২০১০	ভাৰত চৰকাৰৰ পদ্মশ্ৰী সন্মান
বৰ্তমান	ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰৰ অন্যতম কিংবদন্তি অভিনেত্ৰী হিচাপে সন্মানিত

উপসংসাৰ

ৰেখাৰ জীৱন হৈছে সংগ্ৰাম, আত্মপৰিবৰ্তন, প্ৰতিভা আৰু দৃঢ় আত্মবিশ্বাসৰ এক উল্লেখযোগ্য কাহিনী। চলচ্চিত্ৰ জগতত বহু নতুন অভিনেত্ৰীৰ আগমন ঘটিলেও ৰেখাৰ স্বকীয় সৌন্দৰ্য, অভিনয়শৈলী আৰু ব্যক্তিত্ব আজিও তেওঁক বলিউডৰ এগৰাকী অমৰ নায়িকা হিচাপে প্ৰতিষ্ঠিত কৰি ৰাখিছে।*

জীনত আমানৰ জীৱন আৰু জীৱনৰ উল্লেখযোগ্য ঘটনা

জীনত আমান (Zeenat Aman) ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ জগতৰ এগৰাকী জনপ্ৰিয় আৰু প্ৰভাৱশালী অভিনেত্ৰী। ১৯৭০ৰ দশকত তেওঁ হিন্দী চলচ্চিত্ৰত আধুনিক, আত্মবিশ্বাসী আৰু স্বাধীনচেতা নাৰী চৰিত্ৰৰ এক নতুন প্ৰতিচ্ছবি সৃষ্টি কৰিছিল। অভিনয়ৰ লগতে তেওঁৰ সৌন্দৰ্য আৰু স্বকীয় ব্যক্তিত্বই তেওঁক সেই সময়ৰ অন্যতম জনপ্ৰিয় তাৰকা কৰি তুলিছিল।

জন্ম আৰু পৰিয়াল

জীনত আমানৰ জন্ম ১৯ নৱেম্বৰ ১৯৫১ চনত বোম্বে (বৰ্তমান মুম্বাই), মহাৰাষ্ট্ৰত। তেওঁৰ পিতৃ আমানুল্লাহ খান চলচ্চিত্ৰৰ সৈতে জড়িত এগৰাকী লেখক আছিল। তেওঁৰ মাতৃ আছিল এগৰাকী জাৰ্মান বংশোদ্ভূত মহিলা।

শৈশৱতেই পিতৃৰ মৃত্যু হোৱাত জীনতৰ জীৱনত কঠিন পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টি হৈছিল। তথাপি শিক্ষাৰ প্ৰতি তেওঁৰ আগ্ৰহ আছিল। তেওঁ কিছু সময় বিদেশতো শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল।

মডেলিং আৰু চলচ্চিত্ৰত প্ৰৱেশ

চলচ্চিত্ৰত অভিনয়ৰ আগতে জীনত আমানে মডেলিং কৰিছিল। ১৯৭০ চনত তেওঁ Miss Asia Pacific International খিতাপ লাভ কৰে। এই সাফল্যই তেওঁক ভাৰতীয় সংবাদমাধ্যম আৰু চলচ্চিত্ৰ জগতত বিশেষ পৰিচিতি প্ৰদান কৰে।

১৯৭০ চনত তেওঁ The Evil Within নামৰ চলচ্চিত্ৰৰ জৰিয়তে অভিনয়ৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰৱেশ কৰে। কিন্তু আৰম্ভণিৰ কেইখনমান ছবিয়ে তেওঁক বিশেষ সফলতা দিব পৰা নাছিল।

‘হৰে ৰামা হৰে কৃষ্ণা’—জীৱনৰ ডাঙৰ পৰিৱৰ্তন

১৯৭১ চনত দেৱ আনন্দৰ Hare Rama Hare Krishna ছবিখনত জানিছ/জেনিছ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰি জীনত আমানে ব্যাপক জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰে।

এই ছবিখনৰ “Dum Maro Dum” গীতৰ সৈতে তেওঁৰ উপস্থিতিয়ে যুৱ প্ৰজন্মৰ মাজত বিশেষ চৰ্চা লাভ কৰিছিল। এই ছবিখনৰ সফলতাই জীনত আমানৰ চলচ্চিত্ৰ জীৱনৰ মোড় সলাই দিয়ে।

১৯৭০ৰ দশকৰ সফলতা

১৯৭০ৰ দশকত তেওঁ বহু সফল ছবিত অভিনয় কৰে। উল্লেখযোগ্য ছবিসমূহৰ ভিতৰত—

Hare Rama Hare Krishna (১৯৭১)
Yaadon Ki Baaraat (১৯৭৩)
Heera Panna (১৯৭৩)
Manoranjan (১৯৭৪)
Roti Kapada Aur Makaan (১৯৭৪)
Ajnabee (১৯৭৪)
Don (১৯৭৮)
Satyam Shivam Sundaram (১৯৭৮)
The Great Gambler (১৯৭৯)
Qurbani (১৯৮০)

‘Satyam Shivam Sundaram’

১৯৭৮ চনত ৰাজ কাপুৰ পৰিচালিত Satyam Shivam Sundaram ছবিত জীনত আমানে ৰূপা চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে। ছবিখনত সৌন্দৰ্য, সমাজৰ দৃষ্টিভংগী আৰু নাৰী-চৰিত্ৰক লৈ এক গভীৰ সামাজিক বিষয় উপস্থাপন কৰা হৈছিল।

এই ছবিখন জীনত আমানৰ কেৰিয়াৰৰ অন্যতম স্মৰণীয় ছবি হিচাপে গণ্য কৰা হয়।

‘Don’ আৰু ‘Qurbani’

১৯৭৮ চনৰ Don ছবিত তেওঁ ৰোমা চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে। অমিতাভ বচ্চনৰ সৈতে তেওঁৰ অভিনয়ে ছবিখনক বিশেষ জনপ্ৰিয়তা প্ৰদান কৰে।

১৯৮০ চনৰ Qurbani ছবিত শীলা চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিও তেওঁ বিপুল জনপ্ৰিয়তা অৰ্জন কৰে। ছবিখনৰ সংগীত আৰু “Aap Jaisa Koi” গীতটো সেই সময়ত বিশেষ জনপ্ৰিয় হৈছিল।

পুৰস্কাৰ আৰু স্বীকৃতি

জীনত আমানে অভিনয়ৰ বাবে Filmfare Award লাভ কৰাৰ লগতে বিভিন্ন সন্মান লাভ কৰিছে। ১৯৭০ৰ দশকৰ হিন্দী চলচ্চিত্ৰত তেওঁৰ অৱদান বিশেষভাৱে স্মৰণীয়।

তেওঁক হিন্দী চলচ্চিত্ৰত এগৰাকী আধুনিক আৰু স্বাধীনচেতা নাৰী-চৰিত্ৰৰ প্ৰতীক হিচাপে বহু সময়ত উল্লেখ কৰা হয়।

ব্যক্তিগত জীৱন

জীনত আমানে অভিনেতা সঞ্জয় খানৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হৈছিল, যদিও সেই বিবাহ স্থায়ী নহ’ল। পিছত তেওঁ মাজহাৰ খানক বিবাহ কৰে। তেওঁলোকৰ দুই পুত্ৰ—আযান খান আৰু জাহান খান।

ব্যক্তিগত জীৱনত বিভিন্ন কঠিন পৰিস্থিতিৰ সন্মুখীন হোৱাৰ পিছতো জীনত আমানে চলচ্চিত্ৰ আৰু ৰাজহুৱা জীৱনত নিজৰ স্বকীয় পৰিচয় বজাই ৰাখিছে।

পৰৱৰ্তী জীৱন

দীৰ্ঘ সময় চলচ্চিত্ৰৰ পৰা আঁতৰি থকাৰ পিছতো জীনত আমানে বিভিন্ন সময়ত চলচ্চিত্ৰ, ৱেব ছিৰিজ আৰু ৰাজহুৱা অনুষ্ঠানৰ জৰিয়তে পুনৰ চৰ্চালৈ আহিছে। নতুন প্ৰজন্মৰ অভিনেত্ৰীসকলৰ ওপৰতো তেওঁৰ ১৯৭০ৰ দশকৰ অভিনয়-শৈলী আৰু ফেশ্বন-প্ৰভাৱ দেখা যায়।

জীনত আমানৰ জীৱনৰ উল্লেখযোগ্য ঘটনা

বছৰ	উল্লেখযোগ্য ঘটনা
১৯৫১	মুম্বাইত জন্ম
১৯৭০	The Evil Withinৰ জৰিয়তে চলচ্চিত্ৰত প্ৰৱেশ
১৯৭০	Miss Asia Pacific International খিতাপ লাভ
১৯৭১	Hare Rama Hare Krishnaৰ জৰিয়তে ব্যাপক খ্যাতি
১৯৭৩	Yaadon Ki Baaraatৰ সফলতা
১৯৭৪	Roti Kapada Aur Makaan আদি ছবিত সফল অভিনয়
১৯৭৮	Don আৰু Satyam Shivam Sundaramত স্মৰণীয় অভিনয়
১৯৮০	Qurbaniৰ জৰিয়তে পুনৰ বৃহৎ জনপ্ৰিয়তা
পৰৱৰ্তী কাল	চলচ্চিত্ৰ আৰু বিভিন্ন মাধ্যমত অভিনয় অব্যাহত

সামগ্ৰিকভাৱে, জীনত আমান কেৱল এগৰাকী সফল অভিনেত্ৰী নহয়; তেওঁ ১৯৭০ৰ দশকৰ হিন্দী চলচ্চিত্ৰত নাৰীৰ আধুনিক, আত্মবিশ্বাসী আৰু স্বাধীন প্ৰতিচ্ছবি গঢ়ি তোলাত উল্লেখযোগ্য ভূমিকা গ্ৰহণ কৰা এগৰাকী শিল্পী।*

শাবানা আজমীৰ জীৱন আৰু উল্লেখযোগ্য ঘটনা

শাবানা আজমী ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰৰ এগৰাকী বিশিষ্ট অভিনেত্ৰী। মূলধাৰাৰ হিন্দী ছবিৰ লগতে সমান্তৰাল বা বিকল্প ধাৰাৰ চলচ্চিত্ৰতো তেওঁ অসাধাৰণ অভিনয়ৰ পৰিচয় দিছে। তেওঁৰ অভিনয়জীৱন পাঁচ দশকৰো অধিক সময় ধৰি বিস্তৃত।

জন্ম আৰু পৰিয়াল

শাবানা আজমীৰ জন্ম ১৮ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৫০ তাৰিখে হায়দৰাবাদত। তেওঁৰ পিতৃ আছিল বিখ্যাত উৰ্দু কবি তথা চিত্ৰনাট্যকাৰ কাইফি আজমী আৰু মাতৃ আছিল অভিনেত্ৰী শওকত কাইফি। সাহিত্য, নাটক আৰু সংস্কৃতিৰ পৰিৱেশত ডাঙৰ-দীঘল হোৱা শাবানাই সৰুৰে পৰাই অভিনয় আৰু কলাৰ প্ৰতি আগ্ৰহী হৈছিল।

তেওঁ Film and Television Institute of India (FTII), Pune-ত অভিনয়ৰ প্ৰশিক্ষণ গ্ৰহণ কৰে।

চলচ্চিত্ৰত প্ৰৱেশ

১৯৭৪ চনত ‘Ankur’ চলচ্চিত্ৰৰ জৰিয়তে শাবানা আজমীৰ চলচ্চিত্ৰজীৱনৰ উল্লেখযোগ্য আৰম্ভণি হয়। শ্যাম বেনেগালে পৰিচালনা কৰা এই ছবিত তেওঁৰ অভিনয়ে সমালোচকৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰে।

‘Ankur’-ৰ পিছত তেওঁ ‘Nishant’, ‘Manthan’, ‘Bhumika’, ‘Arth’, ‘Masoom’, ‘Mandi’, ‘Paar’ আদি ছবিত অভিনয় কৰি নিজকে এগৰাকী শক্তিশালী অভিনেত্ৰী হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰে।

ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা

শাবানা আজমীয়ে শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা পাঁচবাৰ লাভ কৰিছে—

‘Arth’ (১৯৮২)
‘Khandhar’ (১৯৮৪)
‘Paar’ (১৯৮৫)

ইয়াৰ উপৰি ‘Swami’ আৰু ‘Bhavani Bhavai’-ৰ অভিনয়ৰ বাবেও তেওঁ ৰাষ্ট্ৰীয় স্বীকৃতি লাভ কৰা সময়ৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ অভিনেত্ৰী হিচাপে পৰিগণিত হয়।

উল্লেখযোগ্য চলচ্চিত্ৰ

তেওঁৰ অভিনয়জীৱনৰ কেইখনমান স্মৰণীয় ছবি হ’ল—

Ankur
Nishant
Manthan
Bhumika
Swami
Sparsh
Arth
Masoom
Mandi
Paar
Khandhar
Fire
Godmother
Tehzeeb

বিশেষকৈ ‘Arth’ ছবিত এগৰাকী বিবাহিত মহিলাৰ মানসিক সংগ্ৰাম আৰু আত্মমৰ্যাদাৰ কাহিনী তেওঁ অত্যন্ত শক্তিশালীভাৱে উপস্থাপন কৰে।

শ্যাম বেনেগাল আৰু সমান্তৰাল চলচ্চিত্ৰ

শাবানা আজমীৰ কেৰিয়াৰত পৰিচালক শ্যাম বেনেগালৰ সৈতে কাম কৰাৰ ভূমিকা বিশেষ গুৰুত্বপূৰ্ণ। ‘Ankur’, ‘Nishant’, ‘Manthan’ আৰু ‘Bhumika’ৰ দৰে ছবিয়ে ভাৰতীয় সমান্তৰাল চলচ্চিত্ৰৰ ইতিহাসত বিশেষ স্থান লাভ কৰিছে।

জাভেদ আখতাৰৰ সৈতে বিবাহ

১৯৮৪ চনত শাবানা আজমীয়ে বিখ্যাত কবি, গীতিকাৰ আৰু চিত্ৰনাট্যকাৰ জাভেদ আখতাৰক বিবাহ কৰে। সাহিত্য আৰু চলচ্চিত্ৰৰ ক্ষেত্ৰত দুয়োগৰাকী ব্যক্তিত্বই ভাৰতীয় সংস্কৃতিত উল্লেখযোগ্য অৱদান আগবঢ়াইছে।

সামাজিক কাম

শাবানা আজমী কেৱল অভিনেত্ৰী হিচাপেই নহয়, সামাজিক কামৰ সৈতেও জড়িত। বিশেষকৈ মহিলাৰ অধিকাৰ, শিশু কল্যাণ, দৰিদ্ৰ লোকৰ অধিকাৰ আৰু সামাজিক ন্যায়ৰ বিভিন্ন বিষয়ত তেওঁ সক্ৰিয় ভূমিকা লৈ আহিছে।

ৰাজ্যসভাৰ সদস্য

১৯৯৭ চনত তেওঁ ভাৰতৰ ৰাজ্যসভালৈ মনোনীত হয়। সংসদৰ সদস্য হিচাপে তেওঁ বিভিন্ন সামাজিক আৰু জনকল্যাণমূলক বিষয় উত্থাপন কৰিছিল।

পদ্মশ্ৰী

ভাৰত চৰকাৰে চলচ্চিত্ৰ আৰু কলাক্ষেত্ৰলৈ তেওঁৰ অৱদানৰ স্বীকৃতি হিচাপে ১৯৮৮ চনত পদ্মশ্ৰী সন্মানেৰে সন্মানিত কৰে। পদ্ম বঁটাসমূহ ভাৰতৰ অন্যতম সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান।

জীৱনৰ কেইটামান উল্লেখযোগ্য ঘটনা

১৯৫০ — হায়দৰাবাদত জন্মগ্ৰহণ।
১৯৭২ — FTII-ৰ পৰা অভিনয়ৰ প্ৰশিক্ষণ সম্পূৰ্ণ কৰে।
১৯৭৪ — ‘Ankur’-ৰ জৰিয়তে চলচ্চিত্ৰত উল্লেখযোগ্য আত্মপ্ৰকাশ।
১৯৭০–৮০ৰ দশক — সমান্তৰাল চলচ্চিত্ৰৰ অন্যতম শক্তিশালী অভিনেত্ৰী হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা।
১৯৮২ — ‘Arth’-ৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা লাভ।
১৯৮৪ — জাভেদ আখতাৰৰ সৈতে বিবাহ।
১৯৮৪–৮৫ — ‘Khandhar’ আৰু ‘Paar’-ৰ অভিনয়ে পুনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় স্বীকৃতি লাভ।
১৯৮৮ — পদ্মশ্ৰী লাভ।
১৯৯৭ — ৰাজ্যসভাৰ সদস্য হিচাপে মনোনীত।
পৰৱৰ্তী সময়ত — চলচ্চিত্ৰৰ লগতে সামাজিক কাম আৰু জনকল্যাণমূলক বিষয়ত সক্ৰিয় হৈ থাকে।

উপসংসাৰ

শাবানা আজমীৰ জীৱন ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰত প্ৰতিভা, অভিনয়-নৈপুণ্য আৰু সামাজিক সচেতনতাৰ এক সুন্দৰ সমন্বয়। ‘Ankur’ৰ পৰা আৰম্ভ কৰি ‘Arth’, ‘Masoom’, ‘Paar’ আদি ছবিলৈকে তেওঁৰ অভিনয়ে ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰত এক স্বকীয় স্থান সৃষ্টি কৰিছে। তেওঁ কেৱল এগৰাকী সফল অভিনেত্ৰী নহয়—সামাজিক বিষয়ত সচেতন এগৰাকী সাংস্কৃতিক ব্যক্তিত্ব হিচাপেও পৰিচিত।*

স্মিতা পাটিলৰ জীৱন আৰু জীৱনৰ উল্লেখযোগ্য ঘটনা

স্মিতা পাটিল (Smita Patil) ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰৰ এগৰাকী অতি প্ৰতিভাশালী আৰু শক্তিশালী অভিনেত্ৰী আছিল। বিশেষকৈ ১৯৭০ আৰু ১৯৮০ৰ দশকৰ সমান্তৰাল বা New Indian Cinema-ত তেওঁৰ অভিনয়ে এক বিশেষ স্থান লাভ কৰিছিল। বাস্তৱধৰ্মী অভিনয়, সামাজিক বিষয়ৰ প্ৰতি সংবেদনশীলতা আৰু চৰিত্ৰৰ অন্তৰ্জগত প্ৰকাশ কৰাৰ ক্ষমতাৰ বাবে তেওঁ আজিও স্মৰণীয়।

জন্ম আৰু শৈশৱ

স্মিতা পাটিলৰ জন্ম ১৭ অক্টোবৰ ১৯৫৫ চনত মহাৰাষ্ট্ৰৰ পুনেত। তেওঁৰ পিতৃ শিৱাজীৰাও গিৰিধৰ পাটিল মহাৰাষ্ট্ৰ চৰকাৰৰ এজন মন্ত্ৰী আছিল। তেওঁ সাহিত্য অধ্যয়ন কৰিছিল আৰু পিছলৈ দূৰদৰ্শনত টেলিভিছন ঘোষিকা হিচাপে কাম কৰিছিল।

অভিনয় জীৱনৰ আৰম্ভণি

স্মিতা পাটিলৰ অভিনয়ৰ আৰম্ভণি চলচ্চিত্ৰ প্ৰতিষ্ঠান FTII-ৰ সৈতে জড়িত এখন ছাত্ৰ-চলচ্চিত্ৰৰ জৰিয়তে হৈছিল। পিছত তেওঁ শ্যাম বেনেগালৰ ‘Charandas Chor’-ত অভিনয় কৰে। শ্যাম বেনেগালৰ ‘Manthan’ (১৯৭৬)-ত কৰা অভিনয়ে তেওঁক বিশেষ পৰিচিতি দিয়ে। ছবিখনত তেওঁ এগৰাকী নিম্নবৰ্গীয় দুগ্ধ-সহকাৰী আন্দোলনৰ সৈতে জড়িত মহিলাৰ চৰিত্ৰ ৰূপায়ণ কৰিছিল।

‘ভূমিকা’ চলচ্চিত্ৰ আৰু অভিনয়ৰ শিখৰ

‘Bhumika’ (১৯৭৭) স্মিতা পাটিলৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰ। ছবিখনত তেওঁ এগৰাকী অভিনেত্ৰীৰ জীৱনৰ জটিলতা আৰু ব্যক্তিগত সংগ্ৰামক অত্যন্ত শক্তিশালীভাৱে উপস্থাপন কৰিছিল। এই চৰিত্ৰই তেওঁৰ অভিনয় প্ৰতিভাক নতুন উচ্চতালৈ লৈ যায়।

সমান্তৰাল চলচ্চিত্ৰৰ অন্যতম মুখ

স্মিতা পাটিলে কেৱল বাণিজ্যিক ছবিতে নহয়, সামাজিক আৰু বাস্তৱধৰ্মী ছবিতো অসাধাৰণ অভিনয় কৰিছিল। ‘Chakra’ (১৯৮১)-ত তেওঁ মুম্বাইৰ বস্তিৰ এগৰাকী মহিলাৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে। ছবিখনত বস্তিবাসীৰ দাৰিদ্ৰ্য, অনিশ্চয়তা আৰু কঠিন জীৱন বাস্তৱধৰ্মীভাৱে প্ৰকাশ পাইছিল। a

‘Umbartha’/‘Subah’ (১৯৮১)-ত তেওঁ এগৰাকী মহিলাৰ আত্মনিৰ্ভৰশীলতা আৰু সামাজিক বাধাৰ বিৰুদ্ধে সংগ্ৰামৰ চৰিত্ৰ ৰূপায়ণ কৰে। এই চৰিত্ৰটোৱে নাৰী অধিকাৰ আৰু নাৰীৰ স্বাধীনতাৰ প্ৰশ্নকো আগলৈ আনে।

সত্যজিৎ ৰায়ৰ সৈতে কাম

স্মিতা পাটিলে মহান চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা সত্যজিৎ ৰায়ৰ ‘Sadgati’ (১৯৮১)-তো অভিনয় কৰিছিল। ছবিখন মুন্সী প্ৰেমচন্দৰ গল্পৰ আধাৰত নিৰ্মিত আছিল আৰু ভাৰতীয় সমাজৰ জাতপাত, দাৰিদ্ৰ্য আৰু শোষণৰ কঠিন বাস্তৱতা প্ৰকাশ কৰিছিল।

মৃণাল সেনৰ ‘Akaler Sandhane’

মৃণাল সেনৰ ‘Akaler Sandhane’-তো স্মিতা পাটিলে অভিনয় কৰিছিল। ছবিখনত তেওঁ নিজৰ নামতেই এগৰাকী অভিনেত্ৰীৰ চৰিত্ৰত আছিল। ১৯৪৩ৰ বংগৰ দুৰ্ভিক্ষক কেন্দ্ৰ কৰি নিৰ্মিত ছবিখনে চলচ্চিত্ৰ, বাস্তৱতা আৰু সামাজিক দায়বদ্ধতাৰ সম্পৰ্কক প্ৰশ্ন কৰিছিল।

‘Mirch Masala’

তেওঁৰ অন্যতম স্মৰণীয় চৰিত্ৰ হৈছে ‘Mirch Masala’ (১৯৮৭)-ৰ সোনবাই। ছবিখনত এগৰাকী শক্তিশালী মহিলাই ক্ষমতাশালী পুৰুষৰ অত্যাচাৰৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ কৰে। এই চৰিত্ৰ স্মিতা পাটিলৰ মৃত্যুৰ পিছত মুক্তি পোৱা চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম আৰু তেওঁৰ অভিনয়ৰ স্মৃতি আজিও বহন কৰি আহিছে।

বিবাহ আৰু ব্যক্তিগত জীৱন

স্মিতা পাটিলৰ বিবাহ অভিনেতা ৰাজ বব্বৰৰ সৈতে হৈছিল। তেওঁলোকৰ এটি পুত্ৰ সন্তান জন্মগ্ৰহণ কৰে, যি পিছলৈ অভিনেতা হিচাপে পৰিচিত হয়।

অকাল মৃত্যু

স্মিতা পাটিলৰ জীৱন অত্যন্ত চমু আছিল। ১৩ ডিচেম্বৰ ১৯৮৬ চনত, মাত্ৰ ৩১ বছৰ বয়সত, তেওঁ মৃত্যুবৰণ কৰে। তেওঁৰ অকাল মৃত্যুৱে ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ জগতত গভীৰ শোকৰ সৃষ্টি কৰে।

তেওঁৰ মৃত্যুৰ পিছতো তেওঁৰ কেইবাখনো ছবি মুক্তি লাভ কৰে। ফলত তেওঁৰ অভিনয় প্ৰতিভাৰ প্ৰভাৱ তেওঁৰ জীৱনকালৰ সীমা অতিক্ৰম কৰি আগবাঢ়ে।

স্মিতা পাটিলৰ উল্লেখযোগ্য ঘটনা

১৯৫৫ — পুনেত জন্মগ্ৰহণ।
দূৰদৰ্শনৰ ঘোষিকা হিচাপে কৰ্মজীৱনৰ আৰম্ভণি।
FTII-ৰ ছাত্ৰ-চলচ্চিত্ৰৰ জৰিয়তে অভিনয়ৰ আৰম্ভণি।
‘Charandas Chor’-ৰ জৰিয়তে চলচ্চিত্ৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ উপস্থিতি।
‘Manthan’-ৰ জৰিয়তে ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰিচিতি লাভ।
‘Bhumika’-ত অসাধাৰণ অভিনয়।
‘Chakra’, ‘Umbartha’, ‘Sadgati’, ‘Akaler Sandhane’ আদি গুৰুত্বপূৰ্ণ ছবিত অভিনয়।
সত্যজিৎ ৰায় আৰু মৃণাল সেনৰ দৰে বিশিষ্ট চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতাৰ সৈতে কাম।
‘Mirch Masala’-ৰ সোনবাই চৰিত্ৰ তেওঁৰ মৃত্যুৰ পিছতো স্মৰণীয় হৈ থাকে।
১৯৮৬ চনত মাত্ৰ ৩১ বছৰ বয়সত মৃত্যু।

উপসংহাৰ

স্মিতা পাটিলৰ অভিনয় জীৱন আছিল চমু, কিন্তু গভীৰ প্ৰভাৱশালী। তেওঁ গ্লেমাৰৰ তুলনাত বাস্তৱ জীৱনৰ নাৰী, দৰিদ্ৰতা, শোষণ, সামাজিক অন্যায় আৰু নাৰীৰ স্বাধীনতাৰ দৰে বিষয়ক পৰ্দাত অধিক গুৰুত্ব দিছিল। সেইবাবেই তেওঁক ভাৰতীয় সমান্তৰাল চলচ্চিত্ৰৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী হিচাপে গণ্য কৰা হয়। তেওঁৰ অভিনীত চৰিত্ৰসমূহ আজিও ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰৰ ইতিহাসত এক উজ্জ্বল অধ্যায়। *

ডিম্পল কাপাডিয়াৰ জীৱন আৰু উল্লেখযোগ্য ঘটনা

ডিম্পল কাপাডিয়া ভাৰতীয় হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ এগৰাকী বিশিষ্ট অভিনেত্ৰী। ১৯৫৭ চনৰ ৮ জুনত মহাৰাষ্ট্ৰৰ মুম্বাইত তেওঁৰ জন্ম হয়। অতি কম বয়সতে চলচ্চিত্ৰত প্ৰৱেশ কৰি তেওঁ দৰ্শকৰ মাজত বিশেষ পৰিচিতি লাভ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ বাণিজ্যিক চলচ্চিত্ৰৰ লগতে অৰ্থবহ আৰু চৰিত্ৰপ্ৰধান ছবিতো অভিনয় কৰি নিজৰ এক সুকীয়া স্থান সৃষ্টি কৰে।

শৈশৱ আৰু পৰিয়াল

ডিম্পলৰ পিতৃ চুন্নিভাই কাপাডিয়া আৰু মাতৃ বেট্টি কাপাডিয়া। অভিনয়ৰ প্ৰতি আগ্ৰহ থকা ডিম্পলে কৈশোৰতেই চলচ্চিত্ৰ জগতত প্ৰৱেশৰ সুযোগ লাভ কৰে। তেওঁৰ ভগ্নী ছিম্পল কাপাডিয়াও এগৰাকী অভিনেত্ৰী আছিল।

চলচ্চিত্ৰত অভিষেক

১৯৭৩ চনত ‘ববি’ ছবিৰ জৰিয়তে ডিম্পল কাপাডিয়াই অভিনেত্ৰী হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। ছবিখনত তেওঁৰ বিপৰীতে আছিল ঋষি কাপুৰ। ছবিখন ডাঙৰ সফলতা লাভ কৰে আৰু ডিম্পল তৎকালীন সময়ৰ অন্যতম জনপ্ৰিয় যুৱ অভিনেত্ৰী হৈ পৰে।

‘ববি’ৰ বাবে তেওঁ Filmfare Award for Best Actress লাভ কৰে। এই সফলতা বিশেষ উল্লেখযোগ্য, কাৰণ সেই সময়ত তেওঁ আছিল অতি কম বয়সীয়া অভিনেত্ৰী।

ৰাজেশ খান্নাৰ সৈতে বিবাহ

১৯৭৩ চনতেই ডিম্পল কাপাডিয়াই জনপ্ৰিয় অভিনেতা ৰাজেশ খান্নাক বিবাহ কৰে। তেওঁলোকৰ দুই কন্যা—টুইংকল খান্না আৰু ৰিংকি খান্না। বিবাহৰ পিছত ডিম্পলে কিছু সময়ৰ বাবে চলচ্চিত্ৰ অভিনয়ৰ পৰা আঁতৰি থাকে।

চলচ্চিত্ৰলৈ পুনৰাগমন

কেইবছৰমান অভিনয়ৰ পৰা আঁতৰি থকাৰ পিছত ডিম্পলে পুনৰ চলচ্চিত্ৰ জগতলৈ উভতি আহে। ‘সাগৰ’ (Saagar, 1985) ছবিখন তেওঁৰ অভিনয় জীৱনৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ মাইলৰ খুঁটি। এই ছবিত ঋষি কাপুৰ আৰু কমল হাছানৰ সৈতে তেওঁ অভিনয় কৰে। ‘সাগৰ’ৰ অভিনয়ৰ বাবে তেওঁ পুনৰ Filmfare-ত শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ সন্মান লাভ কৰে।

চৰিত্ৰাভিনেত্ৰী হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা

১৯৮০ আৰু ১৯৯০ৰ দশকত ডিম্পল কাপাডিয়াই কেৱল নায়িকাৰ চৰিত্ৰতেই সীমাবদ্ধ নথকা, বিভিন্ন ধৰণৰ জটিল আৰু শক্তিশালী চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। ‘ৰাম লখন’, ‘কর্মা’, ‘দৃশ্যম’, ‘লেকিন…’, ‘প্ৰেম কাহানী’ আদি ছবিত তেওঁৰ অভিনয়ে পৰিপক্ব শিল্পী হিচাপে তেওঁৰ স্থান শক্তিশালী কৰে।

‘ৰুদালী’ আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় পুৰস্কাৰ

১৯৯৩ চনৰ ‘ৰুদালী’ ছবিখন ডিম্পলৰ অভিনয় জীৱনৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য সৃষ্টি। কাল্পনিক সামাজিক পৰিৱেশত এগৰাকী মহিলাৰ জীৱন আৰু বেদনাক কেন্দ্ৰ কৰি নিৰ্মিত এই ছবিত তেওঁৰ অভিনয়ে বিশেষ প্ৰশংসা লাভ কৰে।

এই ছবিৰ অভিনয়ৰ বাবে তেওঁ National Film Award for Best Actress লাভ কৰে। ইয়াৰ ফলত ডিম্পল কাপাডিয়াই মূলধাৰাৰ জনপ্ৰিয় অভিনেত্ৰীৰ পৰা এগৰাকী গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰাভিনেত্ৰী হিচাপেও নিজৰ প্ৰতিভা প্ৰতিষ্ঠা কৰে।

পৰৱৰ্তী সময়ৰ উল্লেখযোগ্য অভিনয়

পৰৱৰ্তী সময়তো তেওঁ বিভিন্ন প্ৰজন্মৰ অভিনেতা-অভিনেত্ৰীৰ সৈতে কাম কৰি গৈছে। ‘দিল চাহতা হ্যায়’ (2001), ‘লাক বাই চান্স’ (2009), ‘ৱাটার’ (2005), ‘পাটিয়ালা হাউছ’ (2011), ‘টেনেট’ (2020) আৰু ‘পাঠান’ (2023) আদি ছবিত তেওঁৰ উপস্থিতি উল্লেখযোগ্য।

বিশেষকৈ হলিউডৰ চলচ্চিত্ৰ ‘Tenet’-ত অভিনয় কৰি তেওঁ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়তো পৰিচিতি লাভ কৰে।

ব্যক্তিগত জীৱন

ডিম্পল কাপাডিয়া আৰু ৰাজেশ খান্নাৰ বৈবাহিক জীৱন পিছলৈ পৃথক হৈ পৰিছিল যদিও তেওঁলোকৰ আইনগত বিবাহ বিচ্ছেদ হোৱা নাছিল বুলি বিভিন্ন জীৱনীমূলক উৎসত উল্লেখ আছে। তেওঁলোকৰ কন্যা টুইংকল খান্না এগৰাকী লেখিকা আৰু প্ৰযোজক; টুইংকলৰ স্বামী অভিনেতা অক্ষয় কুমাৰ।

ডিম্পল কাপাডিয়াৰ জীৱনৰ উল্লেখযোগ্য ঘটনাসমূহ

১৯৫৭ — মুম্বাইত জন্ম।
১৯৭৩ — ‘ববি’ ছবিৰে চলচ্চিত্ৰত অভিষেক।
১৯৭৩ — ‘ববি’ৰ বাবে Filmfare Best Actress Award লাভ।
১৯৭৩ — ৰাজেশ খান্নাৰ সৈতে বিবাহ।
১৯৭০ৰ দশকৰ মাজভাগ — বিবাহৰ পিছত অভিনয়ৰ পৰা সাময়িক বিৰতি।
১৯৮৫ — ‘সাগৰ’ৰ জৰিয়তে সফলভাৱে চলচ্চিত্ৰলৈ উভতি অহা।
১৯৮৬ — ‘সাগৰ’ৰ বাবে Filmfare Best Actress Award লাভ।
১৯৯৩ — ‘ৰুদালী’ৰ বাবে National Film Award for Best Actress লাভ।
২০০০ৰ দশক — চৰিত্ৰাভিনেত্ৰী হিচাপে বহু উল্লেখযোগ্য ছবিত অভিনয়।
২০২০ — ‘Tenet’ৰ জৰিয়তে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰত অভিনয়।
২০২৩ — ‘পাঠান’ ছবিত উল্লেখযোগ্য চৰিত্ৰত অভিনয়।

উপসংসাৰ

, ডিম্পল কাপাডিয়াৰ অভিনয় জীৱন হৈছে এক দীঘলীয়া যাত্ৰা—কৈশোৰৰ তাৰকা অভিনেত্ৰীৰ পৰা পৰিপক্ব আৰু শক্তিশালী চৰিত্ৰাভিনেত্ৰীলৈ। ‘ববি’ৰ ৰোমাণ্টিক নায়িকাৰ পৰা ‘ৰুদালী’ৰ গভীৰ চৰিত্ৰ আৰু পিছলৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰলৈকে তেওঁৰ অভিনয়ৰ পৰিসৰ যথেষ্ট বিস্তৃত।*

চমু জীৱনী

ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ জগতৰ অভিনেত্ৰীসকলৰ

চমু জীৱনী

ভূমিকা

ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ জগতৰ অভিনেত্ৰীসকলৰ চমু জীৱনী

কানন দেৱীৰ জীৱন আৰু কৰ্ম

নাৰগিছৰ জীৱন আৰু উল্লেখযোগ্য ঘটনা

মীনা কুমাৰীৰ জীৱন আৰু জীৱনৰ উল্লেখযোগ্য ঘটনা

মধুবালাৰ জীৱন আৰু জীৱনৰ উল্লেখযোগ্য ঘটনাৱলী

সুৰাইয়াৰ জীৱন আৰু উল্লেখযোগ্য ঘটনা

বৈজয়ন্তীমালাৰ জীৱন আৰু কৰ্ম

নুতন সমৰ্থৰ জীৱন আৰু কৰ্ম

মালা সিনহাৰ জীৱন আৰু কৰ্ম

সাধনা শিৱদাসানিৰ জীৱন আৰু কৰ্ম

আশা পাৰেখৰ জীৱনী আৰু কৰ্ম

তনুজাৰ জীৱন আৰু কৰ্ম

শর্মিলা ঠাকুৰৰ জীৱন আৰু কৰ্ম

ৱাহিদা ৰেহমানৰ জীৱন আৰু কৰ্ম

নন্দাৰ জীৱন আৰু কৰ্ম

সায়ৰা বানুৰ জীৱন আৰু উল্লেখযোগ্য ঘটনা

মুমতাজৰ জীৱন আৰু জীৱনৰ উল্লেখযোগ্য ঘটনা

হেমা মালিনীৰ জীৱনী আৰু কৰ্ম

ৰাখী গুলজাৰৰ জীৱন আৰু কৰ্ম

ৰেখাৰ জীৱন আৰু জীৱনৰ উল্লেখযোগ্য ঘটনা

জীনত আমানৰ জীৱন আৰু জীৱনৰ উল্লেখযোগ্য ঘটনা

শাবানা আজমীৰ জীৱন আৰু উল্লেখযোগ্য ঘটনা

স্মিতা পাটিলৰ জীৱন আৰু জীৱনৰ উল্লেখযোগ্য ঘটনা

ডিম্পল কাপাডিয়াৰ জীৱনৰ উল্লেখযোগ্য ঘটনাসমূহ

সমাপ্ত